Presidenti Obama mbrojti përdorimin e avionëve të tillë nga administrata
Një ditë pasi administrata e SHBA pranoi se katër shtetas amerikanë janë vrarë nga sulmet me drone (avion pa pilotë), Presidenti Barack Obama ka premtuar transparencë më të madhe në programin sekret dhe moralisht të dyshueshëm. Në një fjalim të mbajtur në Universitetin e Mbrojtjes Kombëtare, Presidenti amerikan tha se administrata e tij është e predispozuar të shohë më me kujdes sulmet vdekjeprurëse me avionët pa pilotë, drone, jashtë zonave të luftës. “Para sulmit, duhet të bëhet e qartë që nuk do të ketë civilë të vrarë apo të plagosur. Ky është standardi më i lartë që mund të vendosim”. Fjalimi erdhi pasi gjenerali Eric Holder pranoi se katër shtetas amerikanë janë vrarë nga sulme me avionë të tillë. Zyra e Gazetarisë Investigative ka regjistruar gjithsej 368 sulme me avionë drone në Pakistan dhe midis 46-56 të konfirmuar në Jemen. Pjesa më e madhe e tyre kanë ndodhur gjatë administratës së Obamës. Masat e Obamës janë pjesë e “politikave presidenciale”, të cilat presidenti duhet t’i firmosë javën e ardhshme. Sipas këtyre politikave të reja, parashikohet zvogëlimi i rasteve të përdorimit të avionëve drone.
Jo thjesht një flluskë sapuni
Këto politika parashikohet të jenë afatgjata. “Është besimi i Obamas se duhet të ketë struktura të gatshme për të pasur administrata të suksesshme”, tha zëdhënësi i Shtëpisë së Bardhë, Jay Carney të mërkurën. “Mendoj se është një hap domethënës dhe jo thjesht një flluskë sapuni. Administrata i ka shumë të qarta pasojat e këtyre lloj sulmeve dhe ky është sinjal i rritjes së transparencës”, thotë Anthony Dworkin, ekspert i ligjeve ndërkombëtare pranë Këshillit të Europës.
Deri tani, dronet godisnin të gjitha grupet e armatosura, por këtej e tutje në qendër të sulmeve do të jenë vetëm ata që “përbëjnë” rrezik për popullin amerikan. Lëvizja drejt një transparence më të madhe është parë edhe si një mënyrë organizimi. Në fillim të kësaj jave, burime nga administrata i thanë agjencisë “Reuters” se ushtria amerikane në kundërshtim me veprimet e CIA-s, është duke drejtuar numrin më të madh të sulmeve. Në sulmet me drone vriten edhe të pafajshëm.
Lëvizja e Obamës erdhi pas reagimeve të shumta që programi i avionëve drone të SHBA ishte në kundërshtim me të drejtat e njeriut dhe kritikave të liberalëve të djathtë në SHBA. Senatori republikan Rand Paul u shpreh kundër përdorimit të droneve. “Përdorimi i droneve vëzhgues nuk mund të funksionojë në vendet në luftë jashtë SHBA, por gjithashtu nuk mund të përdoret as në rrugët e SHBA”, tha Paul në një deklaratë. Përmes iniciativave të tilla kërkohet të kufizohet numri i operacioneve të kryera me avionët drone, për shkak se ata mund të shkaktojnë edhe viktima të pafajshme. Sipas një raporti të Këshillit të Marrëdhënieve me Jashtë “gjatë kohës së Presidencës së George W. Bush, numri i civilëve të vrarë ose numri i atyre që nuk ishin militantë, ishte 40%, ndërkohë gjatë administratës së Obamës, shifra ra në 11% në vitin 2012. “Për shkak të rrethanave në të cilat kryhen sulmet me drone është e vështirë të përcaktohen se sa njerëz janë vrarë, por kundërshtimi më i madh qëndron te vrasja e njerëzve jashtë zonës së luftimeve”, përfundon Dworkin.