Zgjedhjet e 3 nëntorit 2026 në Shtetet e Bashkuara të Amerikës sollën rezultate të përziera për kandidatët me origjinë shqiptare, të cilët garuan për poste në nivele të ndryshme të politikës amerikane.

Mes disa emrave që u përfshinë në garë, vetëm një pjesë e vogël arritën të sigurojnë fitore, ndërsa shumica nuk arritën të marrin mbështetjen e nevojshme të votuesve. Megjithatë, pjesëmarrja e tyre konsiderohet një tregues i rritjes së angazhimit politik të diasporës shqiptare në SHBA.

Një prej fituesve kryesorë ishte republikani Joe Hoxha, me origjinë nga Tirana, i cili siguroi mandatin e tretë në Dhomën e Përfaqësuesve të Connecticut-it, në Distriktin 78. Ai fitoi me një diferencë të ngushtë, duke marrë 50.91% të votave, kundrejt 49.09% të rivalit të tij.

Rezultate pozitive shënuan edhe dy kandidatë në Westchester të Nju Jorkut. Demokrati Vedat Gashi u rizgjodh në Distriktin 4 të Bordit të Legjislatorëve, me rreth 63% të votave, ndërsa Emiljana Ulaj triumfoi në Distriktin 9 me një mbështetje prej afro 75%.

Në anën tjetër, lista e kandidatëve shqiptarë që nuk arritën të fitonin ishte më e gjatë.

Diamant Hysenaj, republikan me origjinë nga Kosova, u përball me demokratën Alexandria Ocasio-Cortez në Distriktin e 14-të të Kongresit, që përfshin zona të Bronx-it dhe Queens-it. Hysenaj siguroi vetëm 21.5% të votave, ndërsa rivalja e tij fitoi me 78.7%.

Humbje pësoi edhe Peter Lumaj, i cili garoi për postin e Sekretarit të Shtetit në Connecticut. Republikani me origjinë shqiptare mori rreth 37% të votave, kundrejt 63% të kandidates demokrate Stephanie Thomas.

Ndërkohë, Shpëtim Qorraj, me origjinë nga Kosova, nuk arriti të fitojë garën për Asamblenë e Nju Jorkut në Distriktin 64 të Staten Island-it, duke marrë rreth 39% të votave përballë republikanit Michael Tannousis.

Edhe Alma Sarelli, me origjinë nga Shkodra, humbi garën për Senatin e Connecticut-it në Distriktin 26, ku mori 35% të votave përballë demokrates Samantha Nestor.

Një tjetër kandidate që nuk arriti të sigurojë mandatin ishte Edlira Sako, me origjinë nga Lushnja, e cila garoi për Senatin e Michigan-it në Distriktin 24 dhe mori rreth 37% të votave.

Përtej rezultateve individuale, gara nxori në pah edhe vështirësitë me të cilat përballen kandidatët shqiptarë në zgjedhjet amerikane. Sipas analizës së gazetarit Beqir Sina, mungesa e organizimit të qëndrueshëm, aleancave politike përtej komunitetit shqiptar dhe mbështetjes së gjerë financiare kanë ndikuar në rezultatet e dobëta të disa prej kandidaturave.

Një tjetër çështje e ngritur është transparenca mbi financimin e fushatave. Donacionet e mbledhura nga komuniteti shqiptar kërkojnë raportim të qartë mbi mënyrën se si përdoren, pasi mungesa e transparencës mund të dëmtojë besimin e diasporës te kandidatët e ardhshëm.

Në përfundim, zgjedhjet treguan se komuniteti shqiptar në SHBA ka një prani gjithnjë e më të dukshme në jetën politike, por kjo nuk është përkthyer ende në përfaqësim të gjerë në institucionet amerikane. Fitorja e Joe Hoxhës, Vedat Gashit dhe Emiljana Ulajt përbën një rezultat pozitiv, ndërsa humbjet e kandidatëve të tjerë tregojnë se rruga drejt posteve më të larta kërkon organizim, mbështetje dhe strategji më të konsoliduar politike.