Fondi sovran i pasurisë së Norvegjisë, më i madhi në botë me asete mbi 2 trilionë euro, mund të lejohet sërish të investojë në kompani që prodhojnë armë bërthamore.
Propozimi vjen nga një komision i ngritur nga qeveria norvegjeze, i cili ka shqyrtuar rregullat etike të investimeve në kushtet e tensioneve të shtuara ndërkombëtare.
Aktualisht, fondi përjashton 14 kompani për shkak të përfshirjes në zhvillimin ose prodhimin e armëve bërthamore dhe pjesëve të tyre. Mes tyre janë gjigantë të industrisë së mbrojtjes, si Airbus, BAE Systems, Boeing, Lockheed Martin dhe Safran.
Sipas rekomandimit të ri, investimet mund të lejohen në prodhues armësh nga vende që zotërojnë armë bërthamore, njihen si të tilla nga Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore dhe janë gjithashtu aleatë të Norvegjisë në NATO. Kjo do të hapte rrugën për rikthimin e disa kompanive britanike, franceze dhe amerikane në portofolin e fondit.
Ministri norvegjez i Financave, Jens Stoltenberg, vuri në dukje paradoksin që fondi nuk mund të investojë në kompani që mund të jenë të rëndësishme për sigurinë e vetë Norvegjisë, në një kohë kur Rusia po shton kërcënimet bërthamore dhe Kina po zgjeron arsenalin e saj.
Megjithatë, propozimi nuk është miratuar ende. Ai do t’i nënshtrohet konsultimit publik deri më 15 janar, përpara se qeveria të paraqesë vlerësimin e saj në parlament pranverën e ardhshme.
Komisioni rekomandon gjithashtu ruajtjen e ndalimit të investimeve në prodhuesit e armëve kimike dhe biologjike, minave tokësore dhe bombave thërrmuese. Propozimi ka hasur kritika nga disa parti politike, veçanërisht nga e majta.
Fondi norvegjez investon në më shumë se 7 mijë kompani në mbarë botën dhe zotëron rreth 1.5% të aksioneve të tregtuara në bursat globale.
Vendimi përfundimtar pritet pas konsultimit publik dhe vlerësimit të qeverisë, ndërsa debati vë përballë rregullat etike të investimeve dhe shqetësimet për sigurinë kombëtare.