Një ndotje masive me naftë po përhapet përgjatë brigjeve të Omanit, duke ngritur shqetësime serioze për një prej zonave më të pasura me biodiversitet në Detin Arabik. Operacionet për kufizimin e dëmit janë në zhvillim, ndërsa autoritetet kanë vendosur kufizime për peshkimin dhe po monitorojnë produktet e detit.

Të dhënat satelitore të analizuara nga Greenpeace tregojnë se ndotja nuk është përqendruar në një njollë të vetme, por është fragmentuar dhe shpërndarë në një hapësirë të gjerë detare.

Deri më 4 gusht, gjurmët e naftës shtriheshin në një sipërfaqe prej rreth 600 kilometrash katrorë. Një pjesë e saj ka mbërritur tashmë në tokë, duke ndotur afërsisht 40 kilometra të bregdetit të Ras Madraqës.

Banorëve u është kërkuar të mos peshkojnë në zonat e prekura dhe të njoftojnë autoritetet nëse konstatojnë shenja ndotjeje. Paralelisht, pritet të intensifikohen kontrollet e peshkut dhe produkteve të tjera të detit që dalin në treg, për të përcaktuar nëse janë prekur nga hidrokarburet.

Në operacion janë përfshirë mjete ajrore dhe detare, ndërsa janë vënë në dispozicion mbi 100 tonë pajisje për pastrimin dhe kufizimin e përhapjes së naftës. Kushtet e vështira të motit gjatë sezonit të musoneve po e komplikojnë ndërhyrjen.

Dyshimet bien mbi një cisternë me 800 mijë fuçi naftë

Në qendër të hetimeve është cisterna “Caroline Bezengi”, e cila raportohet se kishte në bord rreth 800 mijë fuçi naftë.

Anija është nën sanksione dhe dyshohet se i përket të ashtuquajturës “flotë në hije”, term që përdoret për cisternat e angazhuara në transportimin e naftës ruse duke shmangur ose anashkaluar kufizimet ndërkombëtare.

Problemet me anijen raportohet se nisën më 6 qershor, kur ajo pësoi një incident pranë brigjeve të Omanit. Më 21 qershor cisterna mbeti e bllokuar në afërsi të ishullit Al-Qibliyya.

Ende nuk është përcaktuar me siguri se çfarë ndodhi në bord. Burime që monitorojnë sigurinë detare kanë raportuar për një shpërthim të mundshëm, por shkaku i dëmtimit të anijes nuk është konfirmuar përfundimisht.

Shenjat e derdhjes së naftës u evidentuan në fillim të korrikut. Në javët që pasuan, ndotja u përhap në një zonë gjithnjë e më të madhe të Detit Arabik.

Në rrezik një nga balenat më të rralla në botë

Pasojat potenciale për natyrën konsiderohen veçanërisht serioze. Në zonën e prekur ndodhen shkëmbinj koralorë, livadhe nënujore dhe vende ku riprodhohen disa lloje breshkash të rrezikuara.

Këto ujëra janë gjithashtu habitat i balenës së Detit Arabik, një popullatë jashtëzakonisht e rrallë dhe e izoluar, duke shtuar shqetësimin për ndikimin afatgjatë të ndotjes.

Ekspertët paralajmërojnë se problemi mund të vazhdojë shumë më gjatë sesa njollat e dukshme në sipërfaqen e detit. Nëse hidrokarburet depërtojnë në sedimentet bregdetare dhe ekosistemet e ndjeshme, dëmet mund të ndihen për vite.

Pasojat kërcënojnë edhe ekonominë lokale, veçanërisht familjet dhe komunitetet që sigurojnë të ardhurat nga peshkimi.

Sipas parashikimeve për lëvizjen e ndotjes, një pjesë e naftës mund të zhvendoset drejt verilindjes, duke vënë në rrezik edhe zonat përreth ishullit Masirah.

Ndotje me naftë edhe pranë Iranit

Ndërkohë, një tjetër incident mjedisor është evidentuar më në veri, në ishullin Qeshm të Iranit, në Ngushticën e Hormuzit.

Analiza e pamjeve satelitore nga BBC Verify tregon se ndotja mund të lidhet me dëmtimin e anijes “Minoan Pioneer” më 3 gusht. Pas incidentit, gjurmët e naftës janë përhapur në një pjesë të konsiderueshme të ujërave përreth.

Edhe Qeshmi konsiderohet një zonë ekologjikisht e ndjeshme. Ishulli ka pyje mangrovash, korale dhe plazhe ku folezon breshka Hawksbill, një specie e rrezikuar.

Përveç dëmit ndaj biodiversitetit, ndotja mund të godasë drejtpërdrejt komunitetet që mbështeten te peshkimi dhe burimet detare për të siguruar jetesën.

Dy incidentet kanë shtuar njëkohësisht shqetësimet për sigurinë e cisternave të lidhura me të ashtuquajturat “flota në hije”. Shumë prej këtyre mjeteve janë anije të vjetra, ndërsa struktura e pronësisë, standardet e mirëmbajtjes dhe mbulimi i tyre me sigurime mund të jenë të vështira për t’u verifikuar.

Kjo e komplikon edhe më shumë situatën në rast aksidentesh, pasi përcaktimi i përgjegjësisë dhe sigurimi i kompensimit për dëmet mjedisore mund të kthehen në procese të gjata dhe të vështira.