Një ndalesë e shkurtër e Vladimir Putinit gjatë një vizite në Shën Petersburg, në shkurt të vitit 2020, u paraqit si një moment i zakonshëm takimi me qytetarët. Presidenti rus u afrua pranë turmës, dëgjoi shqetësimet e disa personave dhe pozoi për fotografi. Në pamje të parë, gjithçka dukej spontane.

Megjithatë, hetime të mëvonshme të mediave investigative kanë ngritur dyshime serioze mbi autenticitetin e këtyre skenave, duke sugjeruar se shumë prej personave që shfaqen pranë kreut të Kremlinit nuk janë qytetarë të rastësishëm, por individë të përzgjedhur paraprakisht.

Gjatë asaj vizite, një grua i ankohet Putinit për pensionin e saj të ulët të invaliditetit, ndërsa një tjetër i kërkon një selfie. Por sipas hulumtimeve të BBC Russian dhe mediave të tjera të pavarura, disa prej pjesëmarrësve rezultonin të kishin lidhje me administratën shtetërore, pushtetin lokal ose struktura të afërta me Kremlinin.

Kjo praktikë njihet në Rusi me termin “masovka”, një formë organizimi ku publiku i një aktiviteti përzgjidhet paraprakisht për të krijuar një atmosferë të kontrolluar. Sipas gazetarëve investigativë, përdorimi i saj është bërë pjesë e zakonshme e paraqitjeve publike të presidentit rus.

Analistët e lidhin këtë qasje me ngjarjet e vitit 2000, pas tragjedisë së nëndetëses Kursk. Përballja e Putinit me familjarët e revoltuar të viktimave konsiderohet nga shumë vëzhgues si një moment që ndryshoi mënyrën se si Kremlini menaxhon kontaktin e presidentit me publikun.

Që prej asaj kohe, takimet e hapura me qytetarët janë bërë gjithnjë e më të kontrolluara. Në një sërë rastesh, persona të paraqitur si qytetarë të zakonshëm janë identifikuar më vonë si zyrtarë lokalë, aktivistë proqeveritarë apo bashkëpunëtorë të institucioneve shtetërore.

Madje, hetimet kanë evidentuar raste kur të njëjtët individë janë shfaqur në role të ndryshme në aktivitete të ndryshme publike. Në një rast si peshkatarë, në një tjetër si pjesëmarrës në ceremoni fetare apo në takime me presidentin. Kjo ka forcuar dyshimet për ekzistencën e një sistemi të organizuar që synon të krijojë imazhin e mbështetjes së gjerë popullore.

Situata të ngjashme janë raportuar edhe gjatë takimeve të Putinit me grupe që prezantohen si “nënat e ushtarëve”, me punëtorë, fermerë apo përfaqësues të komuniteteve lokale. Në disa raste, identiteti i pjesëmarrësve ka treguar lidhje të drejtpërdrejta me strukturat shtetërore ose organizata të afërta me pushtetin.

Sipas gazetarëve rusë që vazhdojnë punën e tyre nga mërgimi, ky mekanizëm nuk synon vetëm propagandën tradicionale, por edhe shmangien e çdo situate të pakontrollueshme që mund të ekspozojë pakënaqësi, kritika apo reagime të papritura ndaj presidentit.

Në këtë mënyrë ndërtohet dhe ruhet imazhi i një lideri që qëndron pranë qytetarëve dhe dëgjon problemet e tyre, ndërsa realiteti i kontakteve të drejtpërdrejta mbetet i kufizuar dhe i filtruar.

Me shtimin e masave të sigurisë gjatë viteve të fundit dhe izolimin në rritje të presidentit rus, kontaktet spontane me publikun janë bërë edhe më të rralla. Megjithatë, daljet publike të organizuara vazhdojnë të luajnë një rol të rëndësishëm në formësimin e perceptimit publik.

Për kritikët e Kremlinit, ky është një shembull i mënyrës se si ndërtohet një realitet i kontrolluar politik, ku kufiri mes spontanitetit dhe inskenimit bëhet gjithnjë e më i vështirë për t’u dalluar.