Ndihma shtetërore, një taksë mbi fitimet e tepërta të kompanive të energjisë dhe përdorimi i fondeve të kohezionit për të luftuar faturat e larta të energjisë. Ky është plani i Komisionit Evropian për t’iu përgjigjur emergjencës energjetike.

La Repubblica shkruan se masat kryesore do të miratohen javën e ardhshme dhe u përcaktuan dje në mëngjes, 13 prill, gjatë takimit të jashtëzakonshëm të ekzekutivit të BE-së.
Pezullimi i Paktit të Stabilitetit është përjashtuar për momentin sepse, sipas Komisionerit të Çështjeve Ekonomike Valdis Dombrovskis, parashikimet aktualisht tregojnë një rënie të ndjeshme të rritjes, por jo një recesion.

Megjithatë, e gjithë kjo përmban një premisë mjaft alarmuese të formuluar nga Komisioneri i Energjisë Jorgensen dhe të përshkruar në një dokument që u është shpërndarë kolegëve: nëse Lufta e Gjirit vazhdon, do të ketë një “tronditje” të vërtetë.
Kreu i sektorit ishte i qartë dhe dokumenti përshkruan dy skenarë. Nëse konflikti përfundon shpejt, atëherë “flukset e naftës dhe gazit do të rifillojnë gradualisht gjatë një deri në tre muajve të ardhshëm (nafta më shpejt se gazi). Çmimet do të binin nëse Ngushtica e Hormuzit do të rihapej, por rreziku gjeopolitik në rajon mund të ketë ende një ndikim afatgjatë (2027 e më tej)”.

Kjo është veçanërisht e vërtetë për gazin, i cili do të mbetet i qëndrueshëm deri në vitin 2030 për shkak të dëmtimit të infrastrukturës së Katarit. Furnizimi me naftë, nga ana tjetër, do të rikuperohet brenda një muaji.

Përkundrazi, pa një armëpushim të aftë për të “rivendosur besimin“, tregu do të kalojë “nga një fazë ndërprerjeje në një tronditje të zgjatur të furnizimit”.

Kjo do të çojë në vështirësi në ruajtjen e gazit në Evropë dhe “rritje të mundshme të çmimeve”. Një “tronditje e rëndë” për çmimet e naftës dhe “ndërprerje të vazhdueshme” për produktet e naftës, d.m.th., benzinën, naftën etj., do të çojë në “përdorimin pasues të rezervave dhe një mungesë të mundshme të karburantit në disa rajone të Evropës”.

Kjo do të ndikojë veçanërisht në transportin ajror. Ndikimi ekonomik do të ndihet në të gjithë zinxhirin e prodhimit. Prandaj, në komunikimin që do të paraqitet nga Komisioni të mërkurën e ardhshme, përpara takimit të Këshillit Evropian në Qipro të nesërmen, masat në tryezë ndahen në dy paketa: të menjëhershme dhe afatgjata.

Masat për të luftuar shokun energjetik

Ndër të parat janë: koordinim më i madh në nivelin e BE-së, mbrojtja e konsumatorëve dhe industrisë nga goditjet e çmimeve, kursimi i energjisë dhe ulja e konsumit të gazit dhe naftës.

Kjo do të thotë që rimbushja e rezervave të gazit dhe naftës do të duhet të koordinohet, “duke rënë dakord për kohën e blerjeve nga Shtetet Anëtare për të shmangur rritjet e çmimeve për shkak të një rritjeje të blerjeve të njëkohshme. Përvoja tregon se ruajtja e pakoordinuar mund të çojë në rrezikun e rritjes së çmimeve të gazit”. Shkurt, konkurrenca midis aleatëve duhet të shmanget.

E njëjta gjë vlen edhe për rafinimin, pasi afërsisht 70% e konsumit tonë mbulohet nga 73 rafineri tradicionale dhe 11 biorafineri.

“Një në katër rafineri evropiane është mbyllur në 15 vitet e fundit. Pesë vende përbëjnë pothuajse dy të tretat e kapacitetit total”.

Kjo situatë e ndërlikon solidaritetin midis 27 vendeve. Për të mbrojtur qytetarët dhe industritë, do të propozohen “masa të synuara, në kohë dhe të përkohshme të emergjencës kombëtare”.

Këto më pas do të vlerësohen nga Komisioni. Domethënë, “mbështetje e synuar e të ardhurave për konsumatorët vulnerabël, duke lehtësuar ndryshimin e kontratave të furnizimit” dhe ndërhyrje në çmime. Si? Përmes ndihmës shtetërore, të cilën, megjithatë, vetëm disa vende do të jenë në gjendje ta shfrytëzojnë.

Vetëm ato me një deficit dhe borxh të rregullt, si Gjermania, do të jenë në gjendje ta bëjnë këtë. Sigurisht jo Italia apo Franca. Megjithatë, do të jepet opsioni “vullnetar” për të ridrejtuar fondet e kohezionit të papërdorura dhe ato nga Plani Kombëtar i Rimëkëmbjes dhe Rezistencës (NRRP) në këtë zonë.

E njëjta gjë vlen edhe për ndërmarrjet e vogla dhe të mesme dhe përdoruesit që konsumojnë shumë energji. Brenda këtij kuadri, do të analizohet mundësia e një takse mbi fitimet e tepërta. Së fundmi, do të rishikohet katalogu i kursimit të energjisë i paraqitur në vitin 2022. Do të përfshihen gjithashtu masa për izolimin e shtëpive dhe stimuj për transportin publik.

Në planin afatgjatë, ideja themelore është të përshpejtohet “përhapja e energjisë së pastër” dhe “të mbështeten Shtetet Anëtare në elektrifikimin dhe prodhimin e biogazit, biometanit dhe energjisë diellore”.

Prandaj, “rriten investimet” në energjinë e pastër duke eksploruar “disponueshmërinë e fondeve të BE-së për energjinë” në kuadër të fondeve të kohezionit ose Fondit të Rimëkëmbjes. Me një qëllim përfundimtar: të bëhen të pavarur.