Viti 2027 mund ta çojë ngrohjen globale në një territor të ri rekord. Parashikimet e fundit klimatike tregojnë se rikthimi i mundshëm i fenomenit El Niño, mbi një planet që tashmë po ngrohet nga grumbullimi i gazrave serrë, mund të sjellë temperatura mesatare globale të papara më parë.
Klimatologu Zick Hausfather vlerëson se probabiliteti që 2027-a të rezultojë viti më i nxehtë në historinë e matjeve arrin në rreth 95%. Në një analizë të publikuar në “Washington Post”, ai parashikon se temperatura mesatare e planetit mund të jetë afërsisht 1.76 gradë Celsius më e lartë krahasuar me periudhën paraindustriale.
Roli kryesor në këtë skenar pritet t’i takojë El Niños. Hausfather e krahason efektin e tij me një “makinë kohe” për klimën, pasi fenomeni mund të përshpejtojë përkohësisht rritjen e temperaturave dhe ta çojë planetin në nivele që, në kushte të tjera, mund të arriheshin vetëm pas disa vitesh.
El Niño zhvillohet në Paqësorin ekuatorial dhe lidhet me ngrohjen jonormale të ujërave sipërfaqësore. Gjatë këtij procesi, një pjesë e madhe e energjisë termike të ruajtur në oqean kalon në atmosferë dhe ndikon në modelet e motit në shkallë globale. Temperaturat veçanërisht të larta të ujërave të Paqësorit po shihen për këtë arsye me vëmendje nga klimatologët.
Por El Niño nuk është faktori i vetëm. Shkencëtarët po analizojnë edhe ndikimin e reduktimit të aerosoleve në atmosferë. Këto grimca kanë reflektuar historikisht një pjesë të rrezatimit diellor, duke ushtruar një efekt ftohës. Ulja e përqendrimit të tyre mund të bëjë që një sasi më e madhe energjie të mbetet në sistemin klimatik të Tokës.
Megjithatë, rritja shtesë e temperaturave e lidhur drejtpërdrejt me El Niñon nuk pritet të zgjasë përgjithmonë. Modelet sugjerojnë se temperaturat mund të pësojnë një ulje relative gjatë vitit 2028, pasi ndikimi i fenomenit të dobësohet.
Kjo luhatje, sipas ekspertëve, nuk duhet ngatërruar me tendencën afatgjatë. Ngrohja e shkaktuar nga aktiviteti njerëzor vazhdon për sa kohë që gazrat serrë grumbullohen në atmosferë, duke rritur gradualisht sasinë e energjisë së bllokuar në sistemin klimatik.
Pasojat nuk kufizohen vetëm te temperaturat. Ajri më i ngrohtë është në gjendje të mbajë më shumë lagështi. Relacioni Clausius-Clapeyron tregon se për çdo rritje prej 1°C, atmosfera mund të mbajë afërsisht 7% më shumë avuj uji. Kjo mund të krijojë kushte për reshje më intensive dhe episode më ekstreme të motit.
Evropa nën presionin e vapës
Shenjat e një klime gjithnjë e më të nxehtë po ndihen ndërkohë në Evropë, ku valët e të nxehtit po ushtrojnë presion mbi shëndetin publik, bujqësinë, furnizimin me ujë dhe infrastrukturën.
Temperaturat në Mbretërinë e Bashkuar kanë kaluar 38°C, ndërsa nivele të ngjashme janë regjistruar edhe në Francë, përfshirë Parisin. Vapa e zgjatur ka shtuar kërkesën ndaj shërbimeve shëndetësore dhe ka detyruar autoritetet lokale të marrin masa për përballimin e temperaturave të larta dhe mungesës së reshjeve.
Ndikimi po ndihet gjithashtu në sektorin bujqësor. Në disa zona të Francës, prodhuesit e verës kanë përshpejtuar vjeljen e rrushit për të shmangur humbjet që mund të shkaktojë nxehtësia e tepërt.
Valët e vapës, thatësirat dhe zjarret po sjellin njëkohësisht një faturë gjithnjë e më të lartë ekonomike. Shkencëtarët theksojnë se rekordet e temperaturave janë vetëm një pjesë e problemit, pasi efektet e ngrohjes globale pritet të shtrihen gjithnjë e më shumë te prodhimi ushqimor, rezervat ujore, shëndeti i popullsisë dhe aktiviteti ekonomik.
Nëse skenari i parashikuar për 2027-ën realizohet, planeti mund të regjistrojë një tjetër rekord historik të temperaturës, duke treguar edhe një herë ritmin me të cilin po ndryshon sistemi klimatik global.