Bashkimi Evropian vendosi dje sanksione të reja ndaj Rusisë, në të njëjtën kohë kur Donald Trump shtyn për negociata për fatin e Ukrainës. Sekretari i Shtetit i Trump, Marco Rubio sugjeroi që BE-ja, me kalimin e kohës, do të ishte ende e ftuar në tryezën e bisedimeve për të diskutuar reduktimin ose heqjen e sanksioneve. “Ka palë të tjera që kanë sanksione, Bashkimi Evropian do të duhet të jetë në tryezë në një moment, sepse ato gjithashtu kanë sanksione që janë vendosur,” tha Rubio të martën pas takimit me homologun e tij rus, Sergei Lavrov, në Arabinë Saudite. Rubio theksoi se të gjitha palët do të duhet të bëjnë lëshime. Kur u pyet për përjashtimin e Evropës nga negociatat, ai u përgjigj: “Askush nuk është lënë jashtë”. BE-ja, të paktën tani për tani, ka qëndruar në politikën e saj të ndëshkimit të Rusisë me sanksione.

Marrëveshja e BE

Marrëveshja mes ambasadorëve të mërkurën u caktua qëllimisht përpara përvjetorit të tretë të pushtimit, të cilin Kolegji i Komisionerëve do ta shënojë me një vizitë të përbashkët në Kiev. Kjo do të jetë paketa e 16-të e sanksioneve që nga shkurti i vitit 2022. Sanksionet e reja lidhen me një ndalim të importeve të aluminit primar rus, i cili ishte diskutuar më parë, por ndalimi nuk u zbatua kurrë sepse disa anëtarë ishin të shqetësuar për ndikimin në ekonomitë e tyre. Alumini primar rus përbën rreth 6 për qind të importeve të aluminit në BE, por kjo pjesë ka ardhur duke u zvogëluar vitet e fundit pasi prodhuesit evropianë janë larguar nga furnizuesit rusë. BE-ja ka ndaluar tashmë disa produkte alumini që vijnë nga Rusia, si telat, tubat dhe tubat. Tashmë ndalimi është shtrirë në aluminin primar, i cili shitet në formën e shufrave, pllakave dhe trarëve dhe që zë një peshë të madhe në totalin e aluminit të importuar.

“Flota hije”

Përveç metaleve parësore, paketa e fundit e sanksioneve zbatohet edhe për ‘flotën hije’ ruse të cisternave të naftës në det të hapur, me të cilat Kremlini është përpjekur të anashkalojë kufizimet perëndimore në tregtinë e naftës dhe të mbajë një burim të ardhurash thelbësore për financimin e luftës kundër Ukrainës. Flota përbëhet nga anije të vjetra, të pasiguruara, të dyshuara se kanë të dhëna të falsifikuara, të cilat fikin transponderët e tyre për t’u bërë të padukshëm dhe ngarkojnë vazhdimisht ngarkesën e tyre për të maskuar origjinën e rezervuarëve të naftës. Gjendja e këtyre anijeve është aq e keqe sa Brukseli është i shqetësuar se nafta mund të derdhet dhe të shkaktojë një fatkeqësi mjedisore. Vlerësohet se ‘flota hije’ përbëhet nga rreth 600 anije, por numri i tyre i saktë nuk dihet sepse Kremlini nuk i publikon këto të dhëna.

Paketa e sanksioneve

Kina dhe India janë sot blerësit kryesorë të naftës ruse, e cila shpesh rafinohet në territorin e tyre dhe më pas shitet në tregun e BE-së me një etiketë tjetër. Sipas diplomatëve, grupi i ri i sanksioneve të BE-së vendos në listën e zezë 73 anije të dyshuara se janë pjesë e ‘flotës hije’. Kështu, numri i anijeve nën sanksione, të cilave u ndalohet aksesi në portet dhe shërbimet evropiane, do të rritet në më shumë se 150. Sanksionet e reja do të lejojnë gjithashtu futjen në listën e zezë të pronarëve dhe operatorëve të anijeve të “flotës hije”, përfshirë kapitenët e anijeve. Përveç kësaj, sanksionet e reja përjashtojnë 13 banka ruse nga sistemi elektronik SWIFT dhe pezullojnë licencat e transmetimit të tetë mediave ruse. Paketa e re e sanksioneve pritet të miratohet të hënën e ardhshme pas një takimi të ministrave të jashtëm në Bruksel. Në mënyrë të dukshme mungon në paketë ndalimi i plotë i gazit natyror të lëngshëm rus (LNG). Një grup vendesh kishin bërë presion ndaj ekzekutivit të BE-së për të ndaluar burimin e energjisë, të shqetësuar për një rritje të kohëve të fundit në blerjet e BE-së. Por çështja është përfshirë në bisedimet tregtare që tani sapo kanë filluar me administratën e Presidentit të SHBA Donald Trump, me Brukselin që ndalon ndalimin e LNG-së ruse derisa të arrijë një marrëveshje për të blerë më shumë LNG amerikan.