Izraeli po përballet me një situatë të ndërlikuar politike pas zgjedhjeve parlamentare të 27 tetorit, të cilat nuk kanë nxjerrë një fitues me shumicën e nevojshme për të formuar qeverinë. Kryeministri Benjamin Netanyahu dhe rivali i tij kryesor, Gadi Eisenkot, nuk kanë arritur të sigurojnë 61 vendet e nevojshme në parlamentin me 120 deputetë.

Sipas rezultateve paraprake, blloku i Netanyahut pritet të marrë rreth 53 mandate, ndërsa aleanca opozitare e drejtuar nga Eisenkot 48. Ndërkohë, partitë arabe kanë siguruar një rezultat të rëndësishëm, duke u projektuar me 19 vende në Knesset.

Kjo situatë ka krijuar një ngërç politik, pasi asnjëri prej dy kampeve kryesore nuk mund të formojë i vetëm një qeveri. Analistët kanë identifikuar katër skenarë të mundshëm, të cilët mund të përcaktojnë nëse Netanyahu do të vazhdojë të qëndrojë në pushtet apo Izraeli do t’u drejtohet sërish kutive të votimit.

1. Një qeveri e unitetit kombëtar mes Netanyahut dhe Eisenkotit

Një nga alternativat është krijimi i një qeverie të përbashkët mes partisë Likud të Netanyahut dhe forcës politike Yashar, të drejtuar nga Eisenkot.

Një marrëveshje e tillë do të siguronte mbështetjen e nevojshme parlamentare, por do të kërkonte kompromise të mëdha nga të dyja palët.

Eisenkot e ka ndërtuar fushatën e tij mbi premtimin për t’i dhënë fund qeverisjes së Netanyahut. Madje, pas zgjedhjeve, ai i kërkoi kryeministrit të largohej nga jeta politike.

Nga ana tjetër, Netanyahu ka shprehur dëshirën për të ruajtur bashkëpunimin me aleatët e tij tradicionalë të djathtë dhe partitë ultraortodokse.

Megjithatë, zhvillimet e sigurisë në rajon mund të shtojnë presionin ndaj drejtuesve politikë për të shqyrtuar një marrëveshje uniteti.

2. Opozita bashkohet me partitë arabe për të larguar Netanyahun

Një tjetër mundësi është që Eisenkot të kërkojë mbështetjen e partive arabe, të cilat kanë dalë nga zgjedhjet me një përfaqësim të konsiderueshëm.

Me 19 mandate të projektuara, këto forca politike mund të luajnë një rol vendimtar në krijimin e një shumice alternative.

Megjithatë, një bashkëpunim i tillë përballet me pengesa politike. Eisenkot dhe disa prej aleatëve të tij kanë përjashtuar gjatë fushatës mundësinë e formimit të një koalicioni me partitë arabe.

Ndërkohë, partia Ra’am ka shprehur gatishmëri për të marrë pjesë në një qeveri opozitare, ndërsa Lista e Përbashkët Arabe mund të ofrojë mbështetje parlamentare pa qenë domosdoshmërisht pjesë e kabinetit.

Një marrëveshje e tillë do të përbënte një zhvillim të rëndësishëm në politikën izraelite, por dallimet mes partive për çështjet e Gazës dhe Bregut Perëndimor do ta vështirësonin bashkëpunimin.

3. Netanyahu kërkon aleatë të rinj nga kampi kundërshtar

Kryeministri mund të përpiqet të sigurojë mbështetjen e disa partive të djathta që aktualisht bëjnë pjesë në bllokun opozitar.

Dy emrat që përmenden në këtë skenar janë Naftali Bennett dhe Avigdor Lieberman, të cilët ndajnë disa qëndrime politike dhe të sigurisë me Netanyahun.

Por pengesa kryesore është se të dy kanë zhvilluar fushata kundër vazhdimit të qeverisjes së tij.

Një tjetër pikë përplasjeje është shërbimi i detyrueshëm ushtarak për hebrenjtë ultraortodoksë, çështje për të cilën Bennett dhe Lieberman kanë qëndrime të ndryshme nga aleatët fetarë të Netanyahut.

Për këtë arsye, krijimi i një koalicioni të ri do të kërkonte ndryshime të konsiderueshme në pozicionet e deklaruara gjatë fushatës.

4. Zgjedhje të reja, Netanyahu mbetet përkohësisht kryeministër

Nëse negociatat për krijimin e qeverisë dështojnë, Izraeli mund të detyrohet të organizojë një tjetër proces zgjedhor.

Në këtë rast, Netanyahu do të vazhdonte të ushtronte detyrën e kryeministrit në një qeveri kujdestare, deri në formimin e një administrate të re.

Ky skenar do të rikthente një situatë të njohur për politikën izraelite. Mes viteve 2019 dhe 2022, vendi zhvilloi pesë palë zgjedhje parlamentare, si pasojë e vështirësive për krijimin e shumicave qeverisëse.

Megjithatë, një proces i ri zgjedhor nuk do të garantonte domosdoshmërisht zgjidhjen e ngërçit.

Çfarë pritet të ndodhë tani?

Pas përfundimit të numërimit dhe shpalljes së rezultateve zyrtare, presidenti izraelit Isaac Herzog do të zhvillojë konsultime me partitë parlamentare për të përcaktuar se cili drejtues ka mundësinë të sigurojë mbështetjen e nevojshme për formimin e qeverisë.

Kandidati që do të marrë mandatin do të ketë fillimisht 28 ditë kohë për të krijuar një koalicion, me mundësinë e një zgjatjeje prej 14 ditësh.

Nëse përpjekjet dështojnë, procedurat parlamentare mund të hapin rrugën për një kandidat tjetër ose për zgjedhje të reja.

Deri atëherë, Netanyahu mbetet në detyrë, ndërsa e ardhmja politike e Izraelit varet nga negociatat mes partive dhe gatishmëria e tyre për të arritur marrëveshje.

Rezultatet përfundimtare dhe vendimet e drejtuesve politikë do të përcaktojnë nëse vendi do të ketë një qeveri të re apo do të përballet me një tjetër periudhë pasigurie politike.