Tensionet mes Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Irani po hyjnë në një fazë gjithnjë e më të rrezikshme, teksa përplasja për kontrollin e Ngushtica e Hormuzit po shndërrohet në epiqendrën e krizës në Gjirin Persik.

Sipas një analize të Jeremy Bowen, armëpushimi i vendosur katër javë më parë po shfaq shenja të qarta dobësimi, ndërsa përpjekjet diplomatike kanë ngecur, duke rritur ndjeshëm rrezikun e një përshkallëzimi të ri ushtarak.

Takimet e fundit mes përfaqësuesve amerikanë dhe iranianë në Islamabad nuk sollën rezultat konkret, ndërkohë që ndërmjetësimi i Pakistani nuk ka arritur të prodhojë progres të dukshëm.

Në qendër të përplasjes mbetet Ngushtica e Hormuzit, një nga korridoret detare më të rëndësishme në botë për transportin e naftës dhe gazit. Deri në fund të shkurtit, lundrimi në këtë zonë ishte i lirë, por pas sulmeve të SHBA-ve dhe Izraeli ndaj Iranit, Teherani ka përdorur ndikimin e tij mbi këtë rrugë strategjike si mjet presioni ekonomik dhe ushtarak.

Ministri i Jashtëm iranian, Abbas Araghchi, ka deklaruar se nuk do të ketë rikthim në status quo-në e mëparshme, duke sinjalizuar vijim të tensioneve.

Nga ana tjetër, Donald Trump ka urdhëruar marinën amerikane të shoqërojë anije tregtare në Ngushticën e Hormuzit, një masë që synon garantimin e lirisë së lundrimit, por që rrezikon të provokojë reagime të reja nga Irani.

Kriza po reflektohet drejtpërdrejt edhe në ekonominë globale, me rritje të çmimeve të energjisë dhe shqetësime për furnizimin me naftë, gaz dhe lëndë të para. Ekspertët paralajmërojnë se një bllokim i zgjatur i kësaj rruge detare mund të prekë edhe zinxhirët ushqimorë globalë, për shkak të mungesës së plehrave kimike.

Një tjetër pikë e ndjeshme është Porti i Fujairah në Emiratet e Bashkuara Arabe, i cili është kthyer në objektiv strategjik për Iranin. Ky port konsiderohet jetik për eksportet energjetike të Emirateve, pasi mundëson shmangien e Ngushticës së Hormuzit.

Në këtë situatë të brishtë, analistët paralajmërojnë se çdo incident i ri mund të shkaktojë një përshkallëzim të shpejtë ushtarak, duke e kthyer rajonin në një vatër të re konflikti me pasoja globale.