Marrëdhëniet mes Shteteve të Bashkuara dhe Iranit po hyjnë në një tjetër fazë tensioni, këtë herë me presionin ekonomik në qendër të përplasjes.
Uashingtoni ka paralajmëruar bankat dhe institucionet financiare jashtë Iranit se bashkëpunimi me struktura të lidhura me Teheranin mund t’i ekspozojë ndaj sanksioneve amerikane.
Administrata amerikane po kërkon të godasë veçanërisht kanalet financiare që, sipas saj, përdoren për të anashkaluar kufizimet ndërkombëtare dhe për të vazhduar transferimin e parave jashtë sistemit tradicional bankar.
Departamenti amerikan i Thesarit pretendon se Irani ka ndërtuar dhe përdor rrjete alternative financiare për të realizuar pagesa dhe transaksione ndërkombëtare pavarësisht sanksioneve.
Fushata nuk kufizohet vetëm brenda territorit iranian.
Autoritetet amerikane kanë vënë nën presion edhe institucione dhe kompani në vende të tjera, të cilat i akuzojnë se kanë lehtësuar operacionet financiare të Teheranit.
Në fillim të tetorit, Thesari amerikan ndërmori masa të reja kundër rrjetit A7, të cilin Uashingtoni e përshkruan si një strukturë financiare të lidhur me Rusinë dhe të përdorur nga Irani për shmangien e sanksioneve.
Ndërsa Uashingtoni shtrëngon presionin ekonomik, nga Teherani po vijnë sinjale gjithnjë e më skeptike për vazhdimin e dialogut.
Presidenti iranian Masoud Pezeshkian deklaroi se, në kushtet aktuale, negociatat me Shtetet e Bashkuara nuk kanë kuptim.
Ai pretendoi se Irani është përballur tri herë me sulme pas zhvillimit të bisedimeve dhe e përdori këtë argument për të vënë në dyshim gatishmërinë e Uashingtonit për një zgjidhje diplomatike.
Sipas Pezeshkian, dialogu nuk mund të japë rezultate për sa kohë që paralelisht vazhdojnë sanksionet, kërcënimet dhe veprimet ushtarake.
Deklaratat e tij vijnë në një moment kur marrëdhëniet SHBA-Iran vazhdojnë të jenë të mbërthyera në një ngërç të thellë, më shumë se shtatë muaj pas nisjes së konfliktit të drejtpërdrejtë.
Përplasja ushtarake ka pasur pasoja edhe për një nga korridoret më të rëndësishme energjetike në botë: Ngushticën e Hormuzit.
Situata në këtë zonë ka ndikuar në transportin e naftës dhe ka shtuar pasigurinë në tregjet ndërkombëtare të energjisë.
Pavarësisht përpjekjeve të ndërmjetësuesve për të afruar palët, mosmarrëveshjet kryesore vazhdojnë.
Në qendër të tyre janë statusi i Ngushticës së Hormuzit, sanksionet amerikane, bllokada ndaj Iranit dhe programi bërthamor i Teheranit.
Një përpjekje e re diplomatike u zhvillua në fund të shtatorit, kur palët patën kontakte indirekte në Nju Jork.
Irani paraqiti përmes ndërmjetësve një propozim që përfshinte rihapjen e Ngushticës së Hormuzit dhe rifillimin e bisedimeve brenda një periudhe të shkurtër, në këmbim të masave amerikane për lehtësimin e presionit ndaj Teheranit.
Presidenti Donald Trump deklaroi publikisht se nuk e pranonte propozimin iranian. Megjithatë, Uashingtoni nuk e ka përjashtuar vazhdimin e kontakteve diplomatike.
Edhe ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi ka argumentuar se konflikti nuk mund të zgjidhet përmes forcës ushtarake apo shtimit të sanksioneve.
Teherani thotë se është i gatshëm për negociata nëse ato zhvillohen mbi bazën e asaj që ai e konsideron barazi dhe respekt reciprok.
Në të njëjtën kohë, zyrtarët iranianë paralajmërojnë se vendi do të përgjigjet nëse përballet me operacione të reja ushtarake.
Pavarësisht retorikës së fortë nga të dyja palët, intensiteti i përplasjeve ushtarake ka qenë më i ulët gjatë javëve të fundit.
Kjo nuk ka sjellë megjithatë një zgjidhje politike.
Kontaktet indirekte vazhdojnë, por hendeku mes kërkesave amerikane dhe iraniane mbetet i madh. Uashingtoni po intensifikon presionin financiar, ndërsa Teherani kërkon lehtësimin e sanksioneve dhe ndryshimin e kushteve që lidhen me Hormuzin.
Për momentin, diplomacia nuk është ndërprerë plotësisht, por asnjëra palë nuk ka dhënë shenja se është gati të pranojë kushtet kryesore të tjetrës, duke e mbajtur të hapur rrezikun e një përshkallëzimi të ri.
