Familjet e personave të vrarë gjatë protestave në Iran kanë thënë për “BBC” se autoritetet po kërkojnë shuma të mëdha parash për të dorëzuar trupat e tyre për varrim.

Burime të ndryshme kanë raportuar për “BBC Persian”, se trupat po mbahen në morgje dhe spitale dhe forcat e sigurisë nuk do t’i lëshojnë ato përveç nëse familjarët paguajnë. Që nga fillimi i protestave, të cilat kanë zgjatur më shumë se dy javë në të gjithë vendin, kanë humbur jetën të paktën 2,435 persona.

Një familje në qytetin verior të Rashtit tregoi për BBC se forcat e sigurisë kërkuan 700 milion tomanë (rreth 5,000 dollarë) për t’u dorëzuar trupin e të dashurit të tyre. Trupi mbahej në morgun e Spitalit Poursina, së bashku me të paktën 70 protestues të tjerë të vrarë.

Ndërkohë në Teheran, familja e një punëtori sezonal kurd ndërtimi shkoi të merrte trupin e tij, vetëm për t’u thënë se duhet të paguanin një miliard tomanë (rreth 7,000 dollarë) për ta marrë. Familja tha për BBC se nuk kishin mundësi t’i paguanin dhe u detyruan të largoheshin pa trupin e djalit të tyre. Një punëtor ndërtimi në Iran fiton zakonisht më pak se 100 dollarë në muaj.

Në disa raste, stafi i spitaleve ka telefonuar familjarët për t’i paralajmëruar paraprakisht që të merrnin trupat, para se forcat e sigurisë të kërkonin pagesa.

BBC Persian është njoftuar për rastin e një gruaje që nuk e dinte se burri i saj ishte vrarë deri më 9 janar, kur mori një telefonatë nga stafi i spitalit në telefonin e tij. Ata i thanë të shpejtohej dhe të merrte trupin para se forcat e sigurisë të vinin dhe të kërkonin pagesë. Gruaja më pas mori dy fëmijët e saj dhe shkuan në spital për të gjetur trupin e burrit. E vendosi në pjesën e pasme të një kamioni dhe udhëtoi për shtatë orë deri në qytetin e tyre në perëndim të Iranit për ta varrosur.

“U ulëm në pjesën e pasme të kamionit, duke qarë mbi trupin e tij për shtatë orë, ndërsa fëmijët e mi qëndronin në sediljen e përparme,”– tregoi ajo për një të afërm në Londër.

BBC Persian ka marrë gjithashtu raporte se zyrtarët në morgun Behesht-e Zahra në Teheran i thonë familjeve se nëse deklarojnë se fëmija i tyre ishte pjesëtar i forcave paramilitare Basij dhe u vra nga protestuesit, trupi do të lëshohet pa pagesë.

Një anëtar i familjes i tha BBC: “Na kërkuan të merrnim pjesë në një tubim pro-qeveritar dhe të prezantonim trupin si të një martiri. Ne nuk u dakorduam me këtë.”

Në një rast tjetër në Teheran, një burim tha për BBC Persian se disa familje hynë me forcë në një morg për të marrë trupat, nga frika se ato do të mbanin ose varrosnin trupat pa dijeninë e tyre.

“Disa familje, të shqetësuara se autoritetet mund të mbanin trupat ose t’i varrosnin pa dijeninë e tyre, hapën derën e morgut dhe nxorrën trupat nga ambulancat,” tha burimi për BBC.

Familjet më pas ruajtën trupat për disa orë në oborrin e spitalit për të parandaluar që të merren, deri sa gjetën ambulanca private për t’i transportuar.

Bllokimi i internetit dhe i komunikimeve ka bërë të vështirë marrjen e një pamjeje të plotë të situatës në terren. Organizatat ndërkombëtare për të drejtat e njeriut nuk kanë akses të drejtpërdrejtë në vend dhe, së bashku me mediat e tjera ndërkombëtare, BBC nuk lejohet nga qeveria iraniane të raportojë në terren. Demonstratat nisën në kryeqytet, Teheran, më 29 dhjetor, pas rënies së fortë të vlerës së monedhës iraniane kundrejt dollarit. Kur protestat u përhapën në dhjetëra qytete të tjera, ato u drejtuan kundër sundimtarëve fetarë të Iranit, dhe forcat e sigurisë nisën një shtypje të dhunshme.

Protestat u intensifikuan ndjeshëm të enjten e kaluar dhe u përballën me dhunë vdekjeprurëse nga autoritetet. Sipas Agjencisë së Lajmeve për Aktivistët e të Drejtave të Njeriut me bazë në SHBA (HRANA), të paktën 2,435 protestues janë vrarë që nga fillimi i trazirave, përfshirë 13 fëmijë dhe 153 persona të lidhur me forcat e sigurisë ose qeverinë. Raportohet gjithashtu se janë arrestuar 18,470 protestues të tjerë. Ndërkohë, arrestimet vazhdojnë në të gjithë vendin. Forcat e sigurisë dhe njësitë e inteligjencës së Gardës Revolucionare kanë ndaluar aktivistë, avokatë dhe qytetarë të zakonshëm.