Vdekja e papritur e këngëtarit grek Giorgos Mazonakis ka rikthyer në vëmendje debatin mbi terapitë alternative dhe procedurat mjekësore që reklamohen pa prova të mjaftueshme shkencore.
Shoqata Helenike e Hematologjisë ka reaguar duke kërkuar më shumë kontroll mbi trajtimet e ashtuquajtura “rigjeneruese”, ndërsa hematologu Dr. Elias Pessach ka paralajmëruar qytetarët të jenë veçanërisht të kujdesshëm përpara se t’u nënshtrohen procedurave të tilla.
Sipas informacioneve të bëra publike, emri i Mazonakis është lidhur me një klinikë private të quajtur “Klinika e Qelizave Staminale”, ku raportohet se këngëtari kishte kryer plazmaferezë. Megjithatë, mjeku thekson se nuk duhet paragjykuar shkaku i vdekjes dhe as ndonjë përgjegjësi, pasi këto çështje duhet të përcaktohen nga hetimi zyrtar.
Shoqata sqaron se qelizat staminale hematopoietike përdoren në mjekësi për rigjenerimin e sistemit të gjakut dhe kanë rol të rëndësishëm në transplante për pacientët me leuçemi dhe sëmundje të tjera hematologjike. Sipas saj, nuk ka bazë shkencore për t’i paraqitur këto qeliza si një trajtim universal për rigjenerimin e indeve të tjera apo si “eliksir rinie”.
Në fokus është edhe plazmafereza, një procedurë që kryhet në kushte të specializuara spitalore dhe përdoret për trajtimin e disa sëmundjeve autoimune, neurologjike dhe hematologjike.
Dr. Pessach thekson se plazmafereza nuk duhet të reklamohet si metodë për “detoksifikimin” e organizmit, rritjen e jetëgjatësisë apo përmirësimin e përgjithshëm të mirëqenies. Procedura mund të shoqërohet me komplikacione, përfshirë ulje të tensionit, çrregullime të kalciumit, reaksione alergjike dhe aritmi.
Hematologu bën gjithashtu dallimin mes plazmaferezës, PRP-së dhe trajtimeve me qeliza staminale, duke nënvizuar se këto procedura nuk janë të njëjta dhe nuk duhet të përdoren si terma të këmbyeshëm për t’u dhënë pacientëve përshtypjen e një trajtimi më të avancuar.
Sipas tij, fakti që një strukturë përdor termin “klinikë” nuk do të thotë automatikisht se ajo ka infrastrukturën, licencimin apo personelin e nevojshëm për të kryer procedura të ndërlikuara mjekësore.
Pessach kërkon që çdo procedurë invazive ose intravenoze të kryhet vetëm pas një indikacioni të qartë mjekësor, vlerësimit të pacientit dhe marrjes së pëlqimit të informuar. Gjithashtu, struktura duhet të jetë në gjendje të përballojë menjëherë komplikacione të rënda.
Ai u sugjeron qytetarëve të pyesin përpara çdo trajtimi: kush do ta kryejë procedurën, çfarë specializimi ka, nëse struktura është e licencuar, çfarë produkti përdoret dhe nëse trajtimi është i miratuar për qëllimin e propozuar.
Ndërkohë, Shoqata Helenike e Hematologjisë rikujton se që prej vitit 2019 kishte paralajmëruar institucionet greke për rreziqet e terapive qelizore të paautorizuara ose të pamjaftueshme nga pikëpamja shkencore.
Në reagimin e saj të fundit, ajo kërkon forcimin e kontrolleve shtetërore, verifikimin e bazës shkencore të trajtimeve të reklamuara si “rigjeneruese” dhe monitorimin e mënyrës se si këto shërbime promovohen te publiku.
“Mjekësia nuk është mirëqenie. Shkenca nuk është marketing”, është mesazhi kryesor i hematologut, i cili kërkon që trajtimet mjekësore të mos kthehen në një fushë eksperimentimi pa kontroll të mjaftueshëm shkencor.