Eliminimi i udhëheqësit suprem të Iranit, Ali Khamenei, po konsiderohet si kulmi i dekadave të mbledhjes së inteligjencës nga shërbimet sekrete izraelite, me mbështetje të shtuar teknologjike dhe informative nga Central Intelligence Agency dhe agjenci të tjera amerikane gjatë muajve të fundit.

Sipas zyrtarëve dhe ekspertëve në Izrael dhe SHBA, operacioni përfundimtar zgjati vetëm 60 sekonda, por ishte rezultat i viteve të përgatitjeve, përgjimeve dhe infiltrimeve të fshehta.

Sulme të koordinuara në zemër të Teheranit

Khamenei, 86 vjeç, u vra së bashku me shtatë zyrtarë të lartë të sigurisë iraniane dhe rreth një duzinë bashkëpunëtorësh e familjarësh të afërt, në sulme pothuajse të njëkohshme në disa zona të Teheranit. Burime ushtarake izraelite pretendojnë se rreth 40 drejtues të tjerë të lartë iranianë humbën jetën gjatë operacionit.

Vrasja e liderit suprem shënoi nisjen e ofensivës ajrore të ndërmarrë nga Izraeli dhe Shtetet e Bashkuara gjatë fundjavës, me objektivin e deklaruar për rrëzimin e regjimit klerikal në Teheran. Zhvillimi ka zhytur rajonin në një fazë të re tensioni dhe pasigurie.

Inteligjenca dhe operacionet e fshehta

Sipas raportimeve, koha e sulmit u përcaktua nga informacione të siguruara nga CIA mbi një takim të nivelit të lartë në një kompleks në qendër të kryeqytetit iranian. Element vendimtar ishte konfirmimi i pranisë së Khameneit dhe orari i saktë i mbledhjes.

Shërbimi sekret izraelit Mossad kishte ndërtuar ndër vite një dosje të detajuar mbi lëvizjet, rutinën dhe rrethin e sigurisë së liderit iranian. Ish-oficerë të inteligjencës theksojnë se operacione të tilla mbështeten në kombinimin e teknologjisë së avancuar, përgjimeve elektronike dhe rrjeteve të agjentëve në terren.

Reuel Gerecht, ish-oficer i CIA-s, vlerësoi se kapaciteti teknologjik amerikan, i ndërthurur me rrjetet e Mossadit brenda Iranit, rriti ndjeshëm efektivitetin e operacionit.

Nga ana tjetër, analisti izraelit Yossi Melman paralajmëroi se vrasja e një lideri nuk garanton ndryshim strategjik afatgjatë, duke theksuar se organizata si Hamasi apo Hezbollahu kanë mbijetuar edhe pas eliminimit të figurave kyçe.

Debati për pasojat afatgjata

Ish-drejtuesi i inteligjencës ushtarake izraelite, Amos Yadlin, e cilësoi operacionin si një “surprizë taktike dhe operacionale”. Megjithatë, disa veteranë amerikanë të inteligjencës e konsiderojnë lëvizjen si të diskutueshme në planin strategjik.

“Eliminimi i një lideri nuk e zgjidh problemin, por krijon një tjetër,” citohet të ketë thënë një ish-zyrtar i CIA-s.

Operacioni, që sipas burimeve zgjati vetëm një minutë, po shihet si moment që mund të riformësojë ekuilibrat në Lindjen e Mesme. Oded Ailam, ish-drejtues në Mossad, deklaroi se “në fushën moderne të betejës, të dhënat, qasja dhe koha janë vendimtare – një minutë mund të ndryshojë një rajon”.

Zhvillimet e fundit kanë shtuar frikën për përshkallëzim të mëtejshëm të konfliktit, ndërsa pasojat politike dhe ushtarake të këtij operacioni pritet të ndihen për një kohë të gjatë.