“Pres sqarime”, ka deklaruar Donald Trump duke iu referuar takimit të mbajtur në Shtëpinë e Bardhë mes sekretarit amerikan të Shtetit Marco Rubio, zëvendëspresidentit JD Vance dhe ministrit të Jashtëm danez Lars Lokke Rasmussen, si edhe përfaqësueses së Groenlandës, Vivian Motzfeld. Të dhënat e para mbi ecurinë e bisedimeve janë dhënë nga delegacioni europian gjatë një konference të ngarkuar për shtyp jashtë ambasadës së Danimarkës në Uashington.

Sipas Rasmussenit, diskutimi ka qenë “i hapur dhe konstruktiv”, por palët mbeten të ndara sa i përket mënyrës se si mund të garantohet “siguria afatgjatë e Groenlandës”. Nga burime brenda delegacionit, megjithatë, kanë rrjedhur vlerësime më kritike: “takimi shkoi keq”, thuhet, ndërsa toni i Motzfeldit la të kuptohej vështirësia për të arritur një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara.

Rasmussen e përmblodhi qëndrimin danez duke theksuar se presidenti amerikan ka shprehur qartë vizionin e tij, por se Mbretëria e Danimarkës mban një pozicion të ndryshëm. “Ne besojmë se siguria mund të garantohet përmes marrëveshjes ekzistuese të vitit 1951, si edhe në kuadër të NATO-s. Çdo ide që nuk respekton integritetin territorial të Danimarkës dhe të drejtën e vetëvendosjes së banorëve të Groenlandës është plotësisht e papranueshme”, deklaroi ai. “Kemi një mospajtim thelbësor, por jemi dakord të mos biem dakord”, shtoi më tej.

Hapi i radhës, sipas Rasmussenit, do të jetë gjetja e një rruge të përbashkët për të menaxhuar këtë çështje, të cilën ai e përshkroi si “ambicie” apo “dëshirë” personale të Trump. Për këtë qëllim pritet të ngrihet një grup pune, i cili do të mblidhet në javët në vijim për të trajtuar temat kyçe.

Delegacioni evropian kishte mbërritur në Washington me pritshmëri të ulëta dhe pa synimin për të ndryshuar bindjen e administratës amerikane. Situata u ndërlikua më tej nga zhvendosja e takimit nga Departamenti i Shtetit në Shtëpinë e Bardhë dhe përfshirja e ekipit të zëvendëspresidentit JD Vance, një prani e perceptuar si më pak e prirur për dialog dhe kompromise.

Ndërkohë, që në orët e para të mëngjesit, Trump kishte përgatitur terrenin për bisedimet përmes disa postimeve në rrjetin Truth Social. Ai kishte deklaruar se NATO do të ishte më efektive nëse Groenlanda do të ishte nën kontrollin e SHBA-ve dhe kishte theksuar se nuk do të pranonte asnjë zgjidhje tjetër përveç marrjes së kontrollit të ishullit. Presidenti amerikan kishte përmendur sërish kërcënimin rus dhe kinez, duke i bërë thirrje NATO-s të veprojë: Thuajini Danimarkës t’i dëbojë. Tani! Dy qen slitash nuk mjaftojnë, vetëm SHBA-ja mund ta bëjë këtë.

Rasmussen iu përgjigj disa orë më vonë, duke kujtuar se qentë e slitave janë thelbësorë për patrullimin e disa zonave dhe duke kundërshtuar narrativën amerikane mbi praninë kineze. “Shërbimet tona të inteligjencës nuk kanë regjistruar anije kineze në ato ujëra prej dekadash”, tha ai.

Nga Zyra Ovale, pas përfundimit të takimit dyorësh, Trump përsëriti qëndrimin e tij: “Nuk do të heq dorë nga asnjë opsion” në lidhje me Groenlandën dhe “nuk mund të mbështetem te fakti që Danimarka është në gjendje të mbrohet e vetme”.

Nuk është ende e qartë se çfarë propozimi konkret kanë paraqitur Shtetet e Bashkuara. Burime amerikane flasin për një ide të JD Vance për blerjen e pjesës veriore të ishullit, me synimin për të bllokuar aksesin rus dhe kinez nga Arktiku drejt Gjirit të Baffinit, ndërsa pjesa lindore do t’u mbetej evropianëve. NBC raporton se një studim i kryer nga akademikë dhe ish-zyrtarë amerikanë vlerëson koston e blerjes së gjithë Groenlandës në rreth 700 miliardë dollarë.

Ndërkohë, Gjermania pritet të dërgojë në ditët në vijim 13 ushtarë në Groenlandë për të “vlerësuar kushtet për një kontribut të mundshëm ushtarak në mbështetje të Danimarkës”, sipas gazetës Bild. Edhe Franca do t’i bashkohet misionit të udhëhequr nga Danimarka, Suedia dhe Norvegjia për forcimin e sigurisë së ishullit.