Në orët e para të së shtunës, ndërsa shpërthime të fuqishme trondisnin një kompleks të lidhur me udhëheqjen iraniane në Teheran, Ali Khamenei ndodhej në një takim rutinë me bashkëpunëtorët e tij më të afërt. Sipas burimeve amerikane dhe izraelite, ajo që ndodhi më pas ishte rezultat i një plani të përgatitur prej javësh, i cili kombinonte presionin diplomatik me përgatitje intensive ushtarake.
Raportimet sugjerojnë se operacioni i përbashkët SHBA–Izrael, i koduar nga palët si “Epic Fury” dhe “Roaring Lion”, ishte kulmi i një strategjie që kishte nisur të formësohej që në fund të dhjetorit. Në atë periudhë, ndërsa në Iran shpërthyen protesta masive kundër qeverisë, kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu zhvilloi një takim me Donald Trump në Mar-a-Lago. Diskutimet u fokusuan në dobësimin e kapaciteteve balistike të Teheranit dhe në mundësinë e një goditjeje të koordinuar nëse situata përshkallëzohej.
Ngjarjet morën ritëm më të shpejtë kur autoritetet iraniane reaguan me masa të ashpra ndaj protestave, duke rritur tensionin ndërkombëtar. Më 14 janar, Trump thuhet se ishte pranë autorizimit të një sulmi, por zgjodhi të shtyjë vendimin, duke urdhëruar përforcime të konsiderueshme ushtarake në rajon dhe duke intensifikuar koordinimin me Izraelin në nivelet më të larta të inteligjencës dhe komandës ushtarake.
Paralelisht, Uashingtoni testoi edhe një kanal diplomatik. Në fillim të shkurtit, përfaqësues amerikanë dhe iranianë u takuan në Oman për herë të parë pas konfliktit të shkurtër të vitit të kaluar. Disa ditë më vonë, Netanyahu udhëtoi në Uashington për të diskutuar “vijat e kuqe” të negociatave dhe kushtet që do të aktivizonin një operacion të përbashkët. Sipas një burimi amerikan, Teheranit iu bë e qartë se mungesa e përparimit të shpejtë do të pasohej nga veprime ushtarake.
Një javë përpara raundit të bisedimeve në Gjenevë, SHBA-ja dhe Izraeli thuhet se identifikuan një moment të mundshëm për ndërhyrje: një të shtunë kur Khamenei kishte planifikuar një takim të zakonshëm me zyrtarë të lartë. Strategjia, sipas burimeve, ishte të shmangej çdo sinjal që mund ta detyronte atë të ndryshonte rutinën ose të kërkonte strehim.
Negociatat në Gjenevë nuk sollën rezultat. Tre çështje kryesore mbetën pa zgjidhje: pasurimi i uraniumit, programi balistik dhe mbështetja iraniane për grupet e armatosura në rajon. SHBA ofroi furnizim me karburant bërthamor për përdorim civil në këmbim të ndalimit të pasurimit, por Teherani nuk pranoi. Çështja e raketave dhe e financimeve rajonale u shmang gjithashtu nga pala iraniane.
Pas dështimit të bisedimeve, përpjekjet e ndërmjetësimit vazhduan. Ministri i Jashtëm i Omanit udhëtoi në Uashington për të kërkuar më shumë kohë, por sipas burimeve pranë administratës amerikane, vendimi ishte marrë tashmë.
Të shtunën në mëngjes, ndërsa takimi i planifikuar zhvillohej në Teheran, goditjet u kryen njëkohësisht ndaj disa objektivave të nivelit të lartë. Një zyrtar izraelit i inteligjencës deklaroi se, nëse Irani do të kishte pranuar kushtet e paraqitura në Gjenevë, opsioni ushtarak do të ishte pezulluar. “Ata besuan se nuk do të kishte pasoja të menjëhershme. Ky ishte gabimi i tyre”, citohet të ketë thënë ai.
Megjithatë, shumë nga këto pretendime mbeten të pakonfirmuara në mënyrë të pavarur. Në një klimë ku diplomacia, operacionet e fshehta dhe lufta informative ndërthuren, e vërteta shpesh mbetet e mbuluar nga narrativat konkurruese të palëve në konflikt.
