Kandidati për kryeministër i Rumanisë, Siegfried Muresan, nuk arriti të fitonte votëbesimin në parlament të mërkurën, duke zgjatur kështu një krizë politike që kërcënon vlerësimin e vendit për nivelin e investimeve.

Muresan, 45 vjeç, një ligjvënës i respektuar në Parlamentin Evropian, është kandidati i tretë për kryeministër i propozuar nga presidenti centrist i Rumanisë, Nicusor Dan, që nuk arrin të marrë miratimin, që kur qeveria e koalicionit të gjerë pro-evropian humbi gati pesë muaj më parë. Muresan siguroi 182 vota, ndërsa i nevojiteshin 233.

Votimi i së mërkurës hap mundësinë që Aleanca për Bashkimin e Rumunëve (AUR) – një parti e së djathtës ekstreme që kritikon Bashkimin Evropian, NATO-n dhe ndihmën për Ukrainën – të formojë një shumicë të re qeverisëse me Social-Demokratët (PSD) të krahut të majtë.

Analistët kanë vlerësuar se një skenar i tillë do të ngrinte shqetësime se përpjekjet e Rumanisë për të ulur deficitin buxhetor – i cili është më i madhi në BE në raport me madhësinë e ekonomisë – mund të devijonin nga kursi i duhur.

Social-Demokratët, aktualisht partia më e madhe në parlament, rrëzuan në fillim të muajit maj qeverinë e koalicionit pjesë e së cilës ishin vetë. Në fillim të kësaj jave, ata deklaruan se nuk e përjashtonin më mundësinë e formimit të një qeverie me AUR-in.

AUR, e cila kryeson sondazhet e opinionit me 40% – më shumë se dyfishi i mbështetjes për PSD-në – ka bërë thirrje për zgjedhje të parakohshme, por nuk e ka përjashtuar mundësinë e bashkëpunimit me të majtët.

Muresan kishte siguruar mbështetjen e tri partive të qendrës së djathtë nga ish-koalicioni pro-evropian. Ato kryesisht e kanë përjashtuar mundësinë e qeverisjes sërish me të majtët.

Sipas ligjit rumun, nëse dy kandidatura për kryeministër nuk arrijnë të marrin votëbesimin, presidenti mund ta shpërndajë parlamentin dhe të shpallë zgjedhje të parakohshme, por Dan ka deklaruar vazhdimisht se ky do të ishte opsioni i tij i fundit.

Analistët presin që ai të bëjë përpjekje të tjera për të propozuar një kandidat për kryeministër.

“Nëse gjithçka tjetër dështon, zgjidhja e fundit do të ishte një qeveri teknokratësh deri në fund të vitit, e cila nuk do të mund të bënte shumë pa një shumicë parlamentare,” tha Sergiu Miscoiu, profesor i shkencave politike në Universitetin Babes-Bolyai.

Të mërkurën, leu rumun qëndroi i pandryshuar kundrejt euros, pasi rezultati i votimit ishte tashmë i reflektuar në treg; megjithatë, monedha ka shënuar një rënie prej 3,5% gjatë këtij viti, duke regjistruar performancë më të dobët krahasuar me monedhat e vendeve të tjera të Evropës Qendrore dhe Lindore.

Agjencitë e vlerësimit të kreditit kanë deklaruar se aftësia e Rumanisë për të miratuar një buxhet për vitin 2027, i cili përfshin shkurtime të mëtejshme të deficitit, do të jetë vendimtare që vendi të ruajë vlerësimin e tij sovran në shkallën e fundit të kategorisë “investment grade” (shkallë investimi).