Blerja e një apartamenti me sipërfaqe 70–80 m² në Tiranë mbetet një sfidë e madhe financiare për shumicën e familjeve, ndërsa tregu i pasurive të paluajtshme është shkëputur plotësisht nga realiteti i të ardhurave duke krijuar një hendek të thellë që e bën këtë blerje të paarritshme pa mbështetje të konsiderueshme.
Një rrogë konsiderohet e përshtatshme kur pagesa mujore e kredisë hipotekare nuk tejkalon 30–35% të të ardhurave neto familjare, duke lënë hapësirë për shpenzimet bazë si ushqimi, energjia, transporti dhe mirëmbajtja. Ky është standardi i qëndrueshmërisë që zbatojnë bankat dhe ekspertët ekonomikë, për të shmangur rrezikun e mbi-borxhit.
Një apartament normal në Tiranë kushton 120,000–150,000 €, me çmim mesatar për metër katror 1,500–1,900 €. Praktika reale e blerjes përfshin zakonisht 20% pagesë paraprake dhe kredi për 80% të vlerës, pra 96,000–120,000 €. Me afat 25-vjeçar dhe interes efektiv 5–6%, kësti mujor del rreth 580–720 €. Këtu nuk llogariten shpenzime shtesë si taksat e pronës, mirëmbajtja e pallatit apo siguracionet.
Për të përballuar një këst të tillë pa rrezik financiar, të ardhurat neto familjare duhet të jenë të paktën 1,700–2,300 € në muaj, duke zbatuar rregullin 30–35%. Kjo është shifra minimale reale, pasi nën këtë nivel blerja bëhet një sakrificë.
Për një individ të vetëm, kjo do të thotë se duhet të ketë rrogë neto mbi 2,000 €. Skenari më realist është familja me dy të punësuar, ku secili fiton 900–1,200 € neto, duke arritur totalin 1,800–2,400 €. Vetëm në këtë rast blerja bëhet e qëndrueshme, pa rënë në borxhe të rrezikshme.
Pra, me rrogën mesatare në vend, blerja e një apartamenti në Tiranë në 2026 nuk është e mundur, as në periudha afatgjata. Kjo arrihet vetëm me dy të ardhura mbi mesataren, kursime të konsiderueshme paraprake, mbështetje familjare ose të ardhura shtesë informale.
