Valët e të nxehtit, ose periudhat me temperatura të larta që mund të zgjasin disa ditë, kanë ndikim të rëndësishëm, përfshirë rritjen e rasteve të vdekjeve të lidhura me nxehtësinë.

Edhe pse efektet e të nxehtit janë më të forta në qytete për shkak të fenomenit të “ishullit urban të nxehtësisë”, edhe zonat rurale mund të preken ndjeshëm gjatë dhe pas periudhave të motit ekstremisht të nxehtë.

Ndjeshmëria ndaj të nxehtit varet si nga faktorë fiziologjikë, si mosha dhe gjendja shëndetësore, ashtu edhe nga faktorë të ekspozimit si profesioni dhe kushtet socio-ekonomike.

Si ndikon nxehtësia në shëndet?

Kur trupi nuk arrin të rregullojë temperaturën e brendshme dhe nuk eliminohet nxehtësia e tepërt, rritet rreziku i lodhjes nga nxehtësia dhe goditjes nga dielli. Përpjekja e trupit për t’u ftohur shton ngarkesë edhe për zemrën dhe veshkat. Si pasojë, temperaturat ekstreme mund të përkeqësojnë sëmundje kronike si ato kardiovaskulare, respiratore, diabeti dhe çrregullimet mendore, si edhe të shkaktojnë dëmtime akute të veshkave.

Shkalla e ndikimit në shëndet varet nga koha, intensiteti dhe kohëzgjatja e valës së të nxehtit, si edhe nga aftësia e popullsisë dhe institucioneve për t’u përshtatur me klimën.

Si të mbroheni nga nxehtësia?

Shmangni ekspozimin ndaj nxehtësisë
Shmangni daljet dhe aktivitetet fizike në orët më të nxehta të ditës.
Qëndroni në hije; në diell temperatura e ndjerë mund të jetë 10–15°C më e lartë.
Kaloni 2–3 orë në ditë në një vend të freskët.
Kujdes nga rreziku i mbytjes – mos notoni kurrë vetëm.
Ndiqni njoftimet zyrtare për valët e të nxehtit.

Hapni dritaret gjatë natës për të freskuar ambientin.
Gjatë ditës mbyllni dritaret dhe përdorni perde ose grila për të bllokuar diellin.
Fikni pajisjet elektrike kur nuk janë të nevojshme.
Ventilatorët përdorini vetëm kur temperatura është nën 40°C, pasi mbi këtë nivel mund të rrisin nxehtësinë në trup.
Nëse përdorni kondicioner, vendoseni në 27°C dhe kombinoni me ventilator për efekt më të mirë dhe kursim energjie.

Ftohni trupin dhe qëndroni të hidratuar

Vishni rroba të lehta dhe të lirshme.
Bëni dush të freskët ose përdorni peshqirë të lagur.
Pini ujë rregullisht (rreth 1 gotë në orë, 2–3 litra në ditë).
Kontrolloni rregullisht personat e rrezikuar (mbi 65 vjeç, me sëmundje kronike ose që jetojnë vetëm).

Mbrojtja e fëmijëve dhe foshnjave

Mos lini kurrë fëmijë apo kafshë në automjete të mbyllura.
Shmangni ekspozimin direkt në diell gjatë orëve të pikut.
Mos mbuloni karrocat e foshnjave me pëlhurë të thatë; përdorni material të lehtë dhe të lagur.
Vishni fëmijët me rroba të lehta, kapele dhe syze dielli.

Mbani ambientin e shtëpisë sa më të freskët.

Këshilla për përballimin e të nxehtit

Qëndroni të hidratuar – pini ujë gjatë gjithë ditës dhe shmangni alkoolin e kafenë e tepërt.

Kontrolloni ngjyrën e urinës – e errët tregon mungesë hidratimi.

Vishni rroba të lehta dhe ngjyrë të çelët.

Përdorni krem mbrojtës (SPF 30+)

Kërkoni hije ose ambiente me ajër të kondicionuar sa herë është e mundur.

Njihni shenjat e goditjes nga nxehtësia – marramendje, të përziera, konfuzion; kërkoni ndihmë mjekësore.

Freskohuni rregullisht me ujë ose peshqirë të lagur.

Konsultohuni me mjekun nëse keni sëmundje kronike ose merrni ilaçe rregullisht.