Qeveria shqiptare ka paralajmëruar një sërë ndryshimesh ligjore që pritet të sjellin masa më të forta ndëshkuese ndaj personave të përfshirë në akte dhune gjatë protestave. Nga gjobat që arrijnë deri në 500 mijë lekë, te kufizimi i daljes jashtë vendit, regjistrimi në një databazë të posaçme dhe dënimet me burg, këto janë disa nga ndërhyrjet e prezantuara nga kryeministri Edi Rama.

Paketa u bë publike pas protestës së së shtunës në Tiranë, e cila u shoqërua me përplasje mes demonstruesve dhe forcave të rendit, si dhe dëmtime të pronës publike dhe private.

Sipas kreut të qeverisë, nisma synon të ndajë qartë ushtrimin paqësor të së drejtës së protestës nga veprimet e dhunshme, duke vendosur përgjegjësi individuale për personat që shkaktojnë dëme.

Gjoba deri në 500 mijë lekë edhe për qëndrimin në grumbullime të dhunshme

Një prej masave më të forta të propozuara lidhet me përgjegjësinë e individëve që vazhdojnë të qëndrojnë në një grumbullim ku po ushtrohet dhunë, edhe pasi janë vënë në dijeni të situatës dhe janë paralajmëruar nga policia.

Në raste të tilla parashikohen sanksione financiare që mund të arrijnë deri në 500 mijë lekë.

Qeveria ka sqaruar se pjesëmarrja në një protestë paqësore nuk përbën shkak për ndëshkim dhe se përgjegjësia duhet të përcaktohet në bazë të veprimeve konkrete të secilit person.

Regjistër i posaçëm dhe kufizime për udhëtimet jashtë Shqipërisë

Një tjetër propozim është krijimi i një regjistri elektronik, i cili do të administrohet nga Policia e Shtetit.

Në të parashikohet të përfshihen të dhënat e personave të referuar ose nën hetim për vepra penale që lidhen me rendin dhe sigurinë publike.

Sipas nismës së prezantuar, autoritetet kufitare mund të marrin masa për kufizimin e daljes nga Shqipëria ndaj personave që kërkojnë t’u shmangen përgjegjësive penale, në përputhje me kushtet ligjore.

Parashikohet gjithashtu shkëmbimi i informacioneve me autoritetet e huaja dhe strukturat e transportit ndërkombëtar, sipas rregullave përkatëse.

Kush shkakton dëme, do të paguajë

Ndryshimet përfshijnë edhe një mekanizëm për kompensimin e bizneseve që pësojnë dëme gjatë protestave.

Sipas propozimit, bizneset e vogla mund të përfitojnë mbulimin e plotë të dëmit, ndërsa për bizneset e mëdha parashikohet kompensim deri në 70% të vlerës së tij.

Megjithatë, shpenzimet nuk synohet të mbeten përfundimisht në ngarkim të shtetit. Personat që identifikohen si përgjegjës për shkatërrimet do të detyrohen të paguajnë dëmet e shkaktuara.

Në rastet kur autorët janë të mitur, përgjegjësia financiare mund t’u kalojë prindërve ose kujdestarëve ligjorë, sipas dispozitave që do të miratohen.

Fshehja e fytyrës gjatë akteve të dhunshme, deri në gjashtë muaj burg

Qeveria ka propozuar edhe ndryshime në Kodin Penal, të cilat parashikojnë ndëshkime më të ashpra për personat që marrin pjesë në veprime të dhunshme duke fshehur identitetin.

Mbajtja e maskës me qëllim kryerjen e akteve të dhunshme mund të ndëshkohet me gjobë ose me burgim deri në gjashtë muaj.

Nga kjo dispozitë parashikohen përjashtime për mbulimin e fytyrës për arsye shëndetësore apo fetare.

Ndërkohë, mbajtja e armëve ose sendeve të rrezikshme në tubime mund të sjellë dënim deri në dy vjet burg.

Mësuesit rrezikojnë pezullimin ose largimin nga puna

Paketa prek edhe sistemin arsimor, përmes ndryshimeve të propozuara në Kodin e Etikës së Mësuesve.

Mësuesit që përdorin autoritetin e tyre për të nxitur ose organizuar përfshirjen e nxënësve të mitur në tubime në kundërshtim me interesin dhe sigurinë e fëmijëve mund të përballen me masa disiplinore.

Këto masa mund të shkojnë nga pezullimi deri te largimi nga detyra, në varësi të shkeljes së konstatuar.

Kontrolle më të forta për tubimet dhe thirrjet në rrjetet sociale

Ndryshimet e propozuara në ligjin për tubimet synojnë t’i japin policisë kompetenca shtesë për vendosjen e perimetrave të sigurisë pranë institucioneve dhe objekteve të ndjeshme.

Në situata të caktuara, ku ekziston rrezik konkret për dhunë, parashikohet mundësia e kufizimeve të përkohshme të tubimeve.

Ndërkohë, personat që publikojnë thirrje për dhunë në rrjetet sociale mund të përballen me kërkesa për heqjen e përmbajtjeve dhe, në rastet që plotësojnë kushtet ligjore, me procedim penal.

Ndryshimet në Kodin Penal përfshijnë edhe dispozita kundër kërcënimeve në internet, publikimit të të dhënave personale për të ekspozuar individë ndaj sulmeve dhe përdorimit të inteligjencës artificiale për krijimin e përmbajtjeve të falsifikuara që shkaktojnë dëm.

Çfarë ndodh me të drejtën e protestës?

Kryeministri Rama ka deklaruar se paketa nuk synon të kufizojë lirinë e tubimit apo të shprehjes, por të parandalojë aktet e dhunshme dhe të garantojë mbrojtjen e qytetarëve, bizneseve dhe institucioneve.

Megjithatë, disa prej masave të propozuara, veçanërisht regjistri elektronik, kufizimet e udhëtimit dhe përgjegjësia për qëndrimin në grumbullime të dhunshme, prekin drejtpërdrejt të drejtat individuale dhe do të kërkojnë garanci të qarta ligjore.

Paketa përfshin gjashtë instrumente kryesore ligjore dhe administrative, të cilat përmbajnë disa masa të veçanta.

Për momentin, bëhet fjalë për ndryshime të prezantuara nga qeveria. Zbatimi i tyre do të varet nga miratimi i akteve përkatëse dhe përcaktimi përfundimtar i procedurave ligjore.