Një shpërthim i hantavirusit në një anije turistike në Oqeanin Atlantik ka tërhequr vëmendjen e mediave ndërkombëtare dhe ka rikthyer kujtime të forta nga periudha e COVID-19. Anija me flamur holandez, MV Hondius, u autorizua të mërkurën të ankorohej në Ishujt Kanarie, pasi tre pasagjerë u evakuuan më herët në Kepin e Gjelbër.

Që nga nisja e saj nga Ushuaia, Argjentinë, më 1 prill, shtatë persona në bord kanë shfaqur simptoma të hantavirusit: tre prej tyre kanë humbur jetën, një ndodhet në gjendje kritike dhe të paktën tre të tjerë kanë simptoma, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (World Health Organization).

Personat e evakuuar në Kepin e Gjelbër do të transportohen drejt Holandës për trajtim të specializuar. Dy prej tyre vuajnë nga simptoma akute, ndërsa i treti ka qenë në kontakt të afërt me një pasagjer që ndërroi jetë javën e kaluar.

Ndërkohë, raste të dyshuara me hantavirus janë raportuar edhe në Francë, Gjermani dhe Zvicër, kryesisht tek persona që kanë zbritur nga anija në porte të mëparshme ose kanë pasur kontakt me pasagjerë të infektuar.

Çfarë është hantavirusi?

Hantaviruset janë një familje virusesh që shkaktojnë sëmundje te njerëzit, zakonisht ethe hemorragjike me sindromë renale (HFRS) dhe sindromën kardiopulmonare të hantavirusit (HPS). Emri i tyre vjen nga lumi Hantan River në Kore, ku u identifikua për herë të parë patogjeni, pasi trupat e OKB-së të vendosur përgjatë brigjeve të tij u prekën nga HFRS.

Varianti i quajtur “Andes”, që po qarkullon në bordin e anijes MV Hondius, gjendet zakonisht në Argjentinë dhe Kili dhe shkakton HPS, një formë më e rëndë e sëmundjes, ndryshe nga HFRS që është më pak vdekjeprurëse.

Cilat janë simptomat e hantavirusit?

Personat që preken nga sindroma kardiopulmonare e hantavirusit (HPS) mund të shfaqin fillimisht simptoma të ngjashme me gripin, si temperaturë, lodhje ekstreme, dhimbje muskujsh, dhimbje barku, të përziera, të vjella, diarre dhe vështirësi në frymëmarrje.

Me përparimin e sëmundjes, gjendja mund të përkeqësohet ndjeshëm: pacientët mund të kenë rritje të ritmit të zemrës, çrregullime të rrahjeve, tension të lartë dhe grumbullim lëngjesh në mushkëri dhe në zgavrën e kraharorit, duke e bërë frymëmarrjen gjithnjë e më të vështirë.

Si përhapet hantavirusi?

Hantaviruset barten nga brejtësit dhe transmetohen te njerëzit përmes kontaktit me jashtëqitjet, urinën ose pështymën e tyre. Çdo lloj brejtësi mund të mbajë një variant të ndryshëm të virusit. Në rastin e variantit “Andes”, ai bartet nga minjtë e vegjël me bisht të gjatë (long-tailed pygmy rice rat).

Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë, varianti “Andes” është i vetmi hantavirus që mund të transmetohet nga njeriu te njeriu. Kur kjo ndodh, përhapja lidhet zakonisht me kontakte të afërta dhe të zgjatura, veçanërisht mes anëtarëve të familjes ose partnerëve intimë.

Si përfundoi virusi në anijen turistike?

Zyrtarë argjentinas i kanë thënë Associated Press se dyshohet që një çift holandez e ka marrë virusin gjatë vëzhgimit të shpendëve në një zonë mbetjesh në Ushuaia, përpara se të hipnin në anije. Hetimet janë ende në vijim dhe zyrtarët kanë kërkuar të mbeten anonimë.

Sipas operatorit të anijes, Oceanwide Expeditions, në bord ndodhen gjithsej 149 pasagjerë dhe anëtarë ekuipazhi. Mes tyre ka 23 shtetas britanikë, 17 amerikanë dhe 13 spanjollë. Gjithashtu, në ekuipazh ndodhen një shtetas rus dhe pesë ukrainas.

Sa vdekjeprurës është hantavirusi?

Sipas World Health Organization, hantaviruset infektojnë çdo vit nga 10,000 deri në 100,000 persona në mbarë botën. Shkalla e vdekshmërisë ndryshon sipas variantit të virusit: Variantet e ashtuquajtura “bota e vjetër” (Evropë dhe Azi) kanë një shkallë vdekshmërie më pak se 1%. Variantet e “botës së re” (Amerika e Veriut dhe e Jugut) mund të arrijnë deri në 50% vdekshmëri. Varianti “Andes” ka një shkallë vdekshmërie rreth 40%.

A ka pasur shpërthime të mëparshme të hantavirusit?

Shpërthimet e hantavirusit rrallë bëhen lajm në Azi dhe Evropë, pasi zakonisht kanë pasoja më pak të rënda. Megjithatë, variantet e “botës së re” kanë shkaktuar panik që nga identifikimi i tyre në vitin 1993.

Pas një “gripi misterioz” që shkaktoi 33 raste – 17 prej tyre fatale – në rajonin e njohur si Four Corners (ku takohen Arizona, Kolorado, Nju Meksiko dhe Juta), shkencëtarët arritën në përfundimin se hantaviruset në hemisferën perëndimore janë shumë më të rrezikshme se ato të “botës së vjetër”.