Me premierën e shumëpritur të filmit “The Odyssey” të Christopher Nolan, emri i Odiseut është rikthyer në qendër të vëmendjes botërore. Në versionin më të ri të epopeve homerike, rolin e mbretit të Itakës e interpreton aktori amerikan Matt Damon, një nga emrat më të njohur të Hollywood-it.

Por shumë vite përpara se Nolan ta rikthente heroin e Homerit në ekranin e madh, një aktor shqiptar kishte arritur të hynte në historinë e kinemasë ndërkombëtare duke interpretuar të njëjtin personazh. Ai ishte Bekim Fehmiu.

Një Odise para epokës së Hollywood-it modern

Në vitin 1968, regjisori italian Franco Rossi realizoi serialin televiziv “L’Odissea”, një adaptim ambicioz të poemës së Homerit, i cili u transmetua në disa vende të Evropës dhe u konsiderua ndër prodhimet më të rëndësishme televizive të kohës.

Rolin kryesor të Odiseut e mori Bekim Fehmiu, aktori shqiptar nga Kosova, i cili në atë periudhë po fitonte famë ndërkombëtare falë talentit dhe pranisë së tij skenike.

Interpretimi i tij u vlerësua gjerësisht për mënyrën se si ndërthurte zgjuarsinë, forcën dhe anën njerëzore të mbretit të Itakës, duke e kthyer personazhin në një figurë komplekse dhe bindëse. Në fund të viteve ’60, Bekim Fehmiu ishte një nga aktorët më të kërkuar në Evropë.

Pas suksesit të filmit “Mbledhësit e Puplave” (Skupljači perja), ai u bë aktori i parë nga ish-Jugosllavia që arriti të ndërtonte një karrierë të rëndësishme në kinemanë ndërkombëtare.

Ai interpretoi në dhjetëra filma italianë, francezë, gjermanë dhe amerikanë, duke punuar me regjisorë dhe aktorë të njohur të kohës. Pikërisht në kulmin e kësaj karriere erdhi edhe roli i Odiseut.

Dy Odise, dy epoka

Interpretimi i Matt Damon dhe ai i Bekim Fehmiut i përkasin dy epokave krejt të ndryshme të kinemasë.

Filmi i Christopher Nolan mbështetet te teknologjia moderne, efektet vizuale dhe produksioni me buxhet gjigant, duke sjellë një version spektakolar të udhëtimit të Odiseut.

Në të kundërt, seriali i vitit 1968 u realizua në një kohë kur efekti special më i rëndësishëm ishte loja e aktorëve. Me skenografi të ndërtuara fizikisht dhe xhirime në natyrë, ai mbështetej mbi interpretimin dramatik dhe besnikërinë ndaj poemës së Homerit.

Megjithatë, në të dy rastet, sfida mbetet e njëjtë: të sjellësh në ekran një nga personazhet më të famshëm të letërsisë botërore.

Edhe pse kanë kaluar më shumë se pesë dekada, interpretimi i Bekim Fehmiut vazhdon të kujtohet si një nga momentet më të rëndësishme të pranisë shqiptare në kinemanë ndërkombëtare.

Në një kohë kur aktorët shqiptarë kishin shumë pak mundësi për të depërtuar në produksione të mëdha evropiane, ai arriti të mishëronte një nga figurat më ikonike të mitologjisë greke, duke hyrë në historinë e ekranit.

Sot, ndërsa miliona shikues ndjekin Matt Damon në rolin e Odiseut, ia vlen të kujtohet se shumë vite më parë, këtë hero legjendar e solli në jetë edhe një aktor shqiptar.

Bekim Fehmiu nuk ishte thjesht një interpretues i Odiseut. Për shumë shqiptarë, ai mbetet artisti që dëshmoi se talenti mund të kapërcejë kufijtë, gjuhët dhe epokat, duke lënë gjurmë në historinë e kinemasë botërore.