Burrat Neandertalë dhe gratë Homo sapiens kishin një tendencë të fortë për t’u çiftëzuar, sugjeron një studim shkencor i botuar sot në revistën Science, një zakon që na lejon të kuptojmë më mirë evolucionin e gjenomit njerëzor.

Në vitin 2010, shkencëtarët deshifruan gjenomin Neandertal në ADN, në një studim të madh që konfirmoi se Homo sapiens dhe Neandertalët ishin kryqëzuar vërtet.

Shumica e njerëzve që jetojnë sot mbajnë disa fragmente të ADN-së nga kjo specie e zhdukur, të trashëguara nga kryqëzimi midis dy specieve.

Hulumtimet sugjerojnë se të dy grupet janë pasardhës të një popullsie që u vendos në Afrikë disa milion vjet më parë. Gjatë qindra mijëvjeçarëve, migrimet njerëzore sollën kryqëzim midis dy grupeve.

Megjithatë, njerëzit modernë kanë pak ose aspak ADN të Neandertalit në kromozomin X, një nga dy kromozomet njerëzore që përcakton seksin e një fetusi.

Ne supozuam se kjo ishte rezultat i përzgjedhjes natyrore. Por një studim i ri, i kryer nga Universiteti i Pensilvanisë, tregon se ky fenomen është në të vërtetë rezultat i “preferencave riprodhuese”.

Ekipi analizoi ADN-në e njeriut modern të gjetur te një Neandertal dhe zbuloi se ajo ishte veçanërisht e bollshme në kromozomin X, krejt e kundërta e asaj që ishte vërejtur te njerëzit modernë.

Ky rezultat i lejoi ata të hidhnin poshtë idenë e papajtueshmërisë riprodhuese midis specieve. Në vend të kësaj, rrjedha e gjeneve “ndodhi kryesisht midis meshkujve Neandertalë dhe femrave njerëzore anatomikisht moderne”, shpjegon Alexander Platt, studiuesi kryesor i studimit.

Duke pasur parasysh se gratë kanë dy kromozome X dhe burrat vetëm një, nëse meshkujt Neandertalë dhe femrat moderne njerëzore do të çiftëzoheshin më shpesh, më shumë kromozome X njerëzore moderne do të kishin hyrë në ‘pishinën’ e gjeneve Neandertalë dhe më pak kromozome X Neandertalë do të ishin gjetur në popullatat moderne njerëzore.

Mund të ketë arsye të tjera, por këto praktika të lashta çiftëzimi “ofrojnë shpjegimin më të thjeshtë”, thotë Alexander Platt.

Por mbetet e paqartë pse: Meshkujt Neandertalë dhe femrat Homo sapiens mund të jenë çiftëzuar me zgjedhje, forcë ose detyrim.

Studiuesit tani shpresojnë të analizojnë arsyet që mund të na ndihmojnë të kuptojmë më mirë se si është zhvilluar ky model çiftëzimi.

Ndër mundësitë janë dinamikat midis burrave dhe grave në shoqërinë e Neandertalëve ose zakonet migratore. Është e mundur, për shembull, që burrat të kenë më shumë gjasa të largohen nga komuniteti i tyre, ndërsa gratë të kenë mbetur me familjet e tyre.