Fluturat po detyrohen të “lëvizin” për shkak të krizës klimatike dhe shkencëtarët besojnë se ky është një sinjal i fuqishëm rreziku që paralajmëron për çrregullimin e të gjithë botës natyrore

Shkencëtarët po përpiqen të kuptojnë se si ndikohen fluturat dhe si reagojnë ato ndaj ndryshimeve mjedisore. Një studim i ri global i sintezës, për të cilin Grinder thotë se “vërtet u përpoq të bënte një vlerësim global në një mënyrë që nuk ishte bërë kurrë më parë”, u botua disa ditë më parë në revistën Nature Ecology & Evolution nga Sawan Choudhary, kreu i Laboratorit të Ekologjisë së Ndryshimeve Globale në Universitetin Monash në Melbourne. Hulumtimi zbuloi se ndryshimi i klimës dhe ngjarjet ekstreme të motit po i shtyjnë fluturat të zhvendosin diapazonin e tyre gjeografik, të njohur zakonisht si foletë e tyre. Por pse duhet të na shqetësojë kjo? “Ne mund t’i përdorim fluturat për të kuptuar më mirë se çfarë po ndodh në popullatat e insekteve dhe, si rrjedhojë, çfarë po ndodh në botën natyrore përreth nesh”, thotë Grinder.’

A mund të na paralajmërojë një nga krijesat më simpatike në planet se diçka po shkon shumë keq?

Sawan Choudhary filloi kërkimin e tij mbi fluturat në vitin 2013. Një udhëtim fotografimi fluturash në Bangladeshin e tij të lindjes e emocionoi, pasi pa 60 lloje fluturash vetëm në pak orë. Ai vendosi t’i ndiqte ato, gjë që ai thotë se ishte argëtuese. Sot, vite më vonë, ai vazhdon të studiojë lëvizjet e tyre me pasion. Në studimin që drejtoi, ai dhe ekipi i tij mblodhën dhe analizuan ndryshimet e regjistruara në shpërndarjen gjeografike të 1,758 llojeve të fluturave në 105 vende dhe rajone, një numër që korrespondon me rreth 10% të diversitetit të njohur global të fluturave. Ky është studimi më i madh i këtij lloji deri më sot. Gjetjet treguan se 80% e specieve përjetuan një zgjerim të shpërndarjes së tyre gjeografike, ndërsa 79% e ndryshimeve të regjistruara ishin të lidhura me ndryshimet klimatike dhe ngjarjet ekstreme të motit. Në të njëjtën kohë, një përqindje e konsiderueshme e specieve të studiuara e zvogëluan zonën e tyre të shpërndarjes (27%) ose u zhvendosën në lartësi të ndryshme (22%).

“Mund t’i përdorim fluturat për të kuptuar më mirë se çfarë po ndodh në popullatat e insekteve dhe, si rrjedhojë, çfarë po ndodh në përgjithësi në botën natyrore përreth nesh”, thotë Chris Grinder.
Choudhary zbuloi se studimet e mëparshme mbi ndryshimet e shpërndarjes së fluturave në të gjithë botën ishin përqendruar kryesisht në Evropë, ku jetojnë më pak se 3% e specieve të fluturave në botë. Rreth 90% e specieve jetojnë në tropikë, megjithatë pak studime kishin përfshirë të dhëna nga ato rajone. Për të kuptuar më mirë lëvizjet e tyre në të gjithë botën, ai mblodhi studime që nuk ishin shkruar në anglisht. “Kuptova se do të ishte shumë e dobishme të ftoja ekspertë që kanë bërë kërkime në terren për shumë vite, në mënyrë që të mund të merrnim më shumë të dhëna prej tyre”, i thotë ai.

Por çfarë mund të na mësojnë fluturat?

Çelësi është koha dhe ndjeshmëria e tyre ndaj temperaturës. “Fluturat shpesh quhen ‘specie treguese’ sepse cikli i tyre jetësor është shumë i shkurtër krahasuar, për shembull, me atë të vertebrorëve”, thotë Sawan Choudhary. Kjo do të thotë që nëse diçka si klima, disponueshmëria e bimëve pritëse ose ndonjë faktor tjetër mjedisor ndryshon, fluturat reagojnë shumë shpejt. Nëse një flutur lëviz nga një habitat në tjetrin, kjo mund të mos thotë shumë. Por nëse fluturat vërehen vazhdimisht duke u larguar nga një zonë e caktuar, kjo do të thotë se ai habitat ka nevojë për vëmendje.” Fluturat janë gjithashtu të ndjeshme ndaj ndryshimeve në mjedisin e tyre. “Nëse diçka ndryshon në mjedis, flutura lëviz nga një habitat në tjetrin, në fakt duke kërkuar një habitat më të përshtatshëm.”