Të harrosh emrin e një personi, të mos kujtosh një fjalë apo të ngatërrosh emrin e dikujt me atë të një familjari janë situata që i ndodhin pothuajse të gjithëve. Shpesh, këto momente na bëjnë të shqetësohemi dhe të pyesim veten nëse mund të jenë shenja të para të Alzheimerit apo të një sëmundjeje tjetër që prek trurin.

Sipas neuropsikologes Catherine Thomas-Antérion dhe neurologut Pascal Chaine, në shumicën e rasteve këto harresa janë të zakonshme dhe nuk tregojnë ndonjë problem serioz. Megjithatë, kur ato përsëriten shpesh dhe shoqërohen me vështirësi të tjera, është e rëndësishme të konsultohemi me mjekun.

Jo çdo harresë është shenjë e humbjes së kujtesës. Ndonjëherë, truri thjesht ka vështirësi të përkohshme për të gjetur informacionin që na duhet. Mund të mos na kujtohet emri i një aktori apo i një personi që njohim, por pas disa orësh ose të nesërmen ta kujtojmë pa vështirësi.

Kjo ndodh sepse vëmendja dhe përqendrimi ndikojnë drejtpërdrejt në kujtesë. Mungesa e gjumit, stresi, shqetësimet e vazhdueshme dhe konsumimi i alkoolit ose kanabisit mund ta bëjnë më të vështirë përqendrimin dhe të shkaktojnë harresa të vogla.

Edhe mosha luan rol. Me kalimin e viteve, proceset mendore ngadalësohen dhe na duhet më shumë kohë për të kujtuar emra, fjalë apo informacione të caktuara. Kjo mund të jetë pjesë normale e plakjes dhe nuk do të thotë domosdoshmërisht se kemi një sëmundje.

Megjithatë, duhet të tregohemi më të kujdesshëm kur harresat bëhen të shpeshta dhe fillojnë të ndikojnë në jetën e përditshme. Humbja e vazhdueshme e sendeve, harrimi i takimeve dhe vështirësia për të kujtuar detyrat që duhet të kryejmë janë disa nga shenjat që duhen vlerësuar.

Shqetësim mund të shkaktojnë edhe vështirësitë në gjetjen e fjalëve të duhura, varfërimi i fjalorit, pamundësia për të kuptuar kuptimin e fjalëve, hutimi për kohën ose vendin ku ndodhemi dhe vështirësitë për të kryer veprime të zakonshme. Edhe ndryshimet e pazakonta në sjellje nuk duhen neglizhuar.

Sipas neurologut Pascal Chaine, rëndësi ka jo vetëm lloji i simptomave, por edhe shpeshtësia dhe ashpërsia e tyre. Kur harresat përsëriten, përkeqësohen ose shoqërohen me probleme të tjera, këshillohet të kërkohet ndihma e mjekut.

Hapi i parë është konsultimi me mjekun e familjes, pasi problemet me kujtesën nuk lidhen gjithmonë me sëmundje neurologjike. Ato mund të shkaktohen edhe nga apnea e gjumit, problemet me tiroiden, anemia, stresi i lartë ose konsumimi i tepërt i alkoolit.

Nëse është e nevojshme, mjeku mund të rekomandojë një vizitë te specialistët e kujtesës. Vlerësimi mund të përfshijë biseda me pacientin, teste për kujtesën dhe, në raste të caktuara, rezonancë magnetike apo ekzaminime të tjera.

Një nga testet që mund të përdoren është testi i pesë fjalëve. Pacientit i kërkohet të mbajë mend pesë fjalë dhe t’i përsërisë ato pas një intervali kohor. Ky test ndihmon në vlerësimin e funksionimit të kujtesës, por rezultatet interpretohen nga specialisti në përputhje me gjendjen e përgjithshme të personit.

Frika nga Alzheimeri mund të jetë më e madhe te personat që kanë një të afërm të diagnostikuar me këtë sëmundje. Megjithatë, prania e një rasti në familje nuk do të thotë se sëmundja do të shfaqet patjetër edhe te pjesëtarët e tjerë. Historia familjare mund të ndikojë në rrezik, por nuk është faktori i vetëm që përcakton zhvillimin e sëmundjes.

Për të mbështetur shëndetin e trurit, specialistët këshillojnë të qëndrojmë aktivë mendërisht dhe të përfshihemi në aktivitete që na pëlqejnë. Leximi, mësimi i gjërave të reja, shkrimi i një ditari dhe pjesëmarrja në aktivitete krijuese ndihmojnë në ushtrimin e aftësive mendore dhe pasurimin e fjalorit.

Edhe videolojërat, kur përdoren me masë, mund të ndihmojnë në ushtrimin e vëmendjes dhe shpejtësisë së reagimit. Po aq të rëndësishme janë gjumi i mirë, menaxhimi i stresit dhe kufizimi i konsumit të alkoolit.

Ndërkohë, kur harrojmë papritur emrin e dikujt në shoqëri, nuk ka arsye të ndihemi në siklet. Mund të ndryshojmë temën e bisedës, të përmendim një kujtim të përbashkët ose ta pranojmë hapur harresën, me pak humor. Shpesh, sinqeriteti e bën situatën më të lehtë.

Në fund të fundit, të harrosh herë pas here një fjalë apo një emër është diçka e zakonshme dhe nuk do të thotë automatikisht se kemi Alzheimer. Ajo që ka më shumë rëndësi është nëse harresat bëhen më të shpeshta, përkeqësohen me kalimin e kohës dhe pengojnë aktivitetet e përditshme. Në këto raste, konsultimi me mjekun është mënyra më e mirë për të kuptuar shkakun dhe për të marrë ndihmën e duhur.