A ju ka ndodhur të shihni një fytyrë në një prizë elektrike, dy sy në pllakat e banjës apo një figurë njerëzore në njollat e murit? Edhe pse këto objekte nuk kanë fytyra të vërteta, truri ynë mund t’i interpretojë format dhe modelet e tyre si diçka të njohur.

Ky fenomen njihet në psikologji si pareidolia, një dukuri e perceptimit vizual në të cilën njeriu dallon forma kuptimplota në pamje të rastësishme ose në objekte të zakonshme.

Pse ndodh kjo?

Shkencëtarët shpjegojnë se truri i njeriut është veçanërisht i ndjeshëm ndaj fytyrave. Ai mund të dallojë shumë shpejt elemente të ngjashme me sytë, hundën dhe gojën, edhe kur ato janë pjesë e një objekti të pajetë.

Një studim i publikuar në revistën shkencore Nature Communications në vitin 2020 tregoi se objektet që ngjajnë me fytyra fillimisht përpunohen nga truri në mënyrë të ngjashme me fytyrat reale. Brenda rreth 250 milisekondave, përfaqësimi i tyre ndryshon dhe ato dallohen më qartë si objekte të zakonshme. Studimi shkencor.

Pra, kur shohim një fytyrë në një prizë elektrike apo në një model pllakash, nuk do të thotë se aty ekziston një figurë e vërtetë. Truri po interpreton tiparet vizuale dhe po përpiqet t’u japë kuptim.

A është normale të shohim figura në objekte?

Po. Pareidolia e fytyrave është një përvojë e zakonshme njerëzore dhe, kur ndodh në objekte reale që kanë forma të paqarta, zakonisht nuk është shenjë e ndonjë çrregullimi psikologjik.

Hulumtimet e publikuara në revistën Psychological Science kanë treguar gjithashtu se ky fenomen lidhet me mekanizmat e trurit që përpunojnë fytyrat dhe shenjat e vëmendjes shoqërore.

Megjithatë, është e rëndësishme të bëhet dallimi mes njohjes së një forme në një objekt dhe shikimit të figurave që duken sikur ekzistojnë realisht pa një stimul të jashtëm të identifikueshëm. Nëse përjetimet e tilla janë të reja, të vazhdueshme ose shqetësuese, këshillohet konsultimi me një profesionist shëndetësor.

Përfundimi: Herën tjetër kur t’ju duket se një prizë elektrike po ju “shikon” ose se pllakat formojnë një fytyrë, mund të jetë thjesht pareidolia — një shembull interesant se si truri ynë e interpreton botën përreth nesh.