Ndryshe nga çarçafët, jorgani/ batanija/ çarçafi i sipërm nuk është domosdoshmërisht në kontakt të drejtpërdrejtë me lëkurën gjatë gjithë natës. Kjo, megjithatë, nuk do të thotë se ai mbetet i pastër. Djersa, yndyrnat natyrale të trupit, qelizat e vdekura të lëkurës, pluhuri dhe mbetje të tjera mund të grumbullohen gradualisht në të.

Nëse kafshët shtëpiake flenë në shtrat, situata ndryshon edhe më shumë. Qimet, papastërtitë dhe mbetjet që ata sjellin nga jashtë, si edhe grimcat e lëkurës, mund të përfundojnë në jorgan.

Lajmi i mirë është se nuk është e nevojshme ta lani jorganin sa herë lani çarçafët. Nuk ekziston një moment i saktë kur një jorgan i palarë kthehet papritur në problem. Çështja është se sa më gjatë të kalojë pa u larë, aq më shumë papastërti grumbullohen.

Çfarë ndodh pas një jave?

Nëse përdorni një çarçaf sipër ose një këllëf për jorganin, me shumë gjasa jo shumë. Çarçafi ose këllëfi krijon një shtresë mbrojtëse mes trupit dhe jorganit, duke kufizuar kontaktin me djersën, yndyrnat e trupit dhe qelizat e vdekura të lëkurës.

Nëse nuk përdorni as çarçaf sipër dhe as këllëf, jorgani në thelb po luan rolin e tyre. Në këtë rast, këshillohet që jorgani të lahet rreth një herë në javë.

Edhe kafshët shtëpiake mund ta shkurtojnë këtë interval. Nëse qeni ose macja juaj fle në shtrat, jorgani mbledh qime, grimca lëkure, papastërti dhe mbetje të tjera që kafsha mund të sjellë me vete.

Po pas një muaji?
Pas një muaji, një pjesë më e madhe e asaj që trupi juaj lëshon natyrshëm gjatë natës ka pasur kohë të grumbullohet.

Nëse përdorni çarçaf sipër ose këllëf jorgani, ende nuk jeni domosdoshmërisht jashtë një intervali të arsyeshëm larjeje. Megjithatë, djersa, yndyrnat e trupit, qelizat e vdekura të lëkurës dhe pluhuri kanë pasur më shumë kohë për t’u mbledhur.

Nëse flini drejtpërdrejt nën jorgan pa çarçaf apo këllëf, një muaj është shumë më gjatë se intervali i rekomanduar prej një larjeje në javë.

Nëse vuani nga alergjitë, mund të jetë e nevojshme ta lani jorganin edhe më shpesh. Mbetjet e merimangave të pluhurit dhe grimcat që vijnë nga kafshët shtëpiake mund të grumbullohen në shtratin tuaj, ndaj larja më e shpeshtë ndihmon në kufizimin e tyre.

Po pas dy ose tre muajsh?
Në këtë pikë, ka ardhur koha ta lani jorganin, edhe nëse përdorni çarçaf sipër ose këllëf.

Pas dy ose tre muajsh, djersa, yndyrnat e trupit, qelizat e vdekura të lëkurës, pluhuri dhe mbetje të tjera kanë pasur mjaftueshëm kohë për t’u grumbulluar.

Si ta lani jorganin kur të vijë koha?
Kur të vijë dita e larjes, mos e futni thjesht në lavatriçe bashkë me pjesën tjetër të rrobave.

Fillimisht kontrolloni etiketën e kujdesit. Disa jorganë kërkojnë pastrim profesional, ndërsa të tjerë mund të lahen në lavatriçe.

Nëse jorgani mund të lahet në lavatriçe, sigurohuni që pajisja të jetë mjaftueshëm e madhe që ai të lëvizë lirshëm brenda. Një jorgan i ngjeshur në kazan nuk do të lahet dhe shpëlahet siç duhet.

Nëse lavatriçja ka një program të posaçëm për artikuj të mëdhenj dhe të rëndë, përdoreni atë, pasi është krijuar për t’u dhënë sendeve të mëdha mjaftueshëm ujë dhe kohë për t’u pastruar mirë. Për jorganët veçanërisht të mëdhenj, mund të jetë më praktike të përdorni një lavatriçe profesionale në lavanderi.

Edhe tharja ka rëndësi
Mënyra se si e thani jorganin është po aq e rëndësishme sa larja. Mbushja e trashë mund të mbajë lagështirë edhe kur pjesa e jashtme duket e thatë. Kjo mund të shkaktojë erë myku dhe, në disa raste, të favorizojë krijimin e mykut.

Disa tharëse kanë gjithashtu një program për artikuj të mëdhenj dhe të rëndë, i cili zgjat kohën e tharjes për t’iu përshtatur sendeve voluminoze.

Topthat për tharëse mund të ndihmojnë gjithashtu, pasi e mbajnë mbushjen më të ajrosur gjatë tharjes. Tre ose katër toptha duhet të jenë të mjaftueshëm.

Është mirë që tharësen ta ndaloni herë pas here për ta ripozicionuar dhe shkundur jorganin. Kjo ndihmon që nxehtësia të arrijë në pjesë të ndryshme të mbushjes dhe parandalon që qendra të mbetet e lagësht ndërkohë që pjesa e jashtme është tharë.

Para se ta vendosni përsëri në shtrat, sigurohuni që jorgani të jetë tharë plotësisht. Nëse mbushja ndihet ende e lagësht, vazhdoni tharjen derisa të mos ketë më lagështirë.