Skleroza e shumëfishtë është një sëmundje kronike neurologjike që mund të shfaqet me simptoma të ndryshme, duke e bërë diagnostikimin e saj një sfidë edhe për specialistët. Për këtë arsye, ajo njihet shpesh si sëmundja me “një mijë fytyra”.
Sëmundja prek sistemin nervor qendror dhe lidhet me një reagim të çrregulluar të sistemit imunitar, i cili dëmton mielinën,shtresën mbrojtëse që rrethon fijet nervore. Ky dëmtim mund të pengojë transmetimin normal të sinjaleve nervore dhe të shkaktojë probleme të ndryshme, në varësi të zonave të prekura.
Pse mund të ngatërrohet me sëmundje të tjera?
Një nga arsyet kryesore është se simptomat e sklerozës së shumëfishtë nuk janë të njëjta te të gjithë pacientët. Disa persona mund të përjetojnë probleme me shikimin, mpirje ose dobësi të gjymtyrëve, ndërsa të tjerë mund të kenë vështirësi me ekuilibrin, lodhje të theksuar apo probleme njohëse.
Vështirësia shtohet sepse disa prej këtyre shenjave mund të shfaqen edhe në gjendje të tjera, si migrena, mungesa e vitaminës B12 dhe disa çrregullime neurologjike apo autoimune.
Një studim sistematik dhe meta-analizë e publikuar në vitin 2024, në revistën “Multiple Sclerosis Journal”, shqyrtoi gabimet diagnostikuese dhe gjeti se përqindja e diagnostikimit të gabuar ndryshonte ndjeshëm mes studimeve.
Në analizën e kombinuar të gjashtë studimeve, vlerësimi ishte rreth 15%. Kjo shifër nuk përfaqëson domosdoshmërisht rrezikun për çdo pacient, pasi rezultatet varen nga popullata e studiuar dhe kriteret e përdorura.
Rezonanca magnetike (MRI) është një nga ekzaminimet më të rëndësishme për vlerësimin e sklerozës së shumëfishtë, sepse mund të identifikojë lezione në tru dhe në palcën kurrizore. Megjithatë, jo çdo ndryshim i dukshëm në MRI është provë e kësaj sëmundjeje.
Për një diagnozë të saktë, neurologu vlerëson historinë e simptomave, ekzaminimin klinik, rezultatet e imazherisë dhe, kur është e nevojshme, analizat laboratorike dhe ekzaminimin e lëngut cerebrospinal. Kriteret diagnostikuese ndërkombëtare janë përditësuar për të ndihmuar në identifikimin më të saktë të sëmundjes, pa anashkaluar shkaqet alternative.
Një diagnozë e gabuar mund të vonojë trajtimin e problemit të vërtetë dhe, në disa raste, të çojë në përdorimin e terapive të panevojshme. Nga ana tjetër, vonesa në identifikimin e sklerozës së shumëfishtë mund të pengojë marrjen në kohë të trajtimit të përshtatshëm.
Prandaj, kur simptomat neurologjike vazhdojnë, përsëriten ose ndryshojnë me kalimin e kohës, është e rëndësishme të kryhet një vlerësim i plotë nga neurologu. Asnjë simptomë e vetme dhe asnjë ekzaminim i izoluar nuk duhet të përdoret si bazë e vetme për të vendosur diagnozën.