Miopia, e njohur ndryshe si shikimi i dobët në largësi, po kthehet në një nga problemet më të mëdha të shëndetit të syve në botë. Aktualisht, rreth një në tre persona është miop, ndërsa ekspertët parashikojnë se deri në vitin 2050 kjo shifër do të arrijë në gjysmën e popullsisë globale, ose rreth 4.8 miliardë njerëz. Sipas studiuesve, rritja e rasteve është aq e madhe sa disa e cilësojnë tashmë si një “epidemi globale”. Miopia nuk është vetëm një shqetësim që kërkon përdorimin e syzeve. Ajo rrit ndjeshëm rrezikun për sëmundje serioze të syrit, si shkëputja e retinës, degjenerimi makular dhe glaukoma, të cilat mund të çojnë në humbje të shikimit.

Pse zhvillohet miopia?

Miopia ndodh kur syri zgjatet më shumë se normalja dhe drita fokusohet përpara retinës, në vend që të fokusohet mbi të. Si pasojë, objektet në largësi duken të paqarta. Problemi zakonisht shfaqet gjatë fëmijërisë dhe stabilizohet pas adoleshencës, megjithëse studimet tregojnë se te shumë të rinj miopia mund të vazhdojë të përparojë edhe gjatë të njëzetave.

Gjenetika nuk është arsyeja e vetme

Edhe pse trashëgimia luan rol, shkencëtarët thonë se ajo nuk mund të shpjegojë rritjen e shpejtë të rasteve të miopisë. Kjo tregon se faktorët mjedisorë kanë një ndikim të rëndësishëm.

Shkolla dhe koha në ambiente të mbyllura

Një nga faktorët kryesorë është arsimi intensiv. Studimet kanë treguar se fëmijët që kalojnë më shumë kohë në shkollë dhe duke studiuar kanë më shumë gjasa të zhvillojnë miopi. Në vende si Kina, Singapori, Tajvani dhe Koreja e Jugut, ku sistemi arsimor është shumë kërkues që në moshë të vogël, deri në 80–90 për qind e nxënësve përfundojnë shkollën me miopi.

Një tjetër faktor i rëndësishëm është mungesa e kohës jashtë.

Sipas studiuesve, ekspozimi ndaj dritës natyrale stimulon retinën të prodhojë dopaminë, një substancë që ndihmon në ngadalësimin e zgjatjes së syrit dhe ul rrezikun e zhvillimit të miopisë. Në Tajvan, një program që inkurajoi fëmijët të kalonin të paktën dy orë në ditë jashtë shkollës çoi në përgjysmimin e rasteve të miopisë.

A janë ekranet fajtorë?

Shumë njerëz fajësojnë telefonat dhe kompjuterët, por provat shkencore nuk janë ende përfundimtare. Megjithatë, puna e zgjatur nga afër si leximi, përdorimi i telefonit ose kompjuterit lidhet me një rrezik më të lartë për zhvillimin e miopisë. Ekspertët rekomandojnë zbatimin e rregullit 20-20-20: çdo 20 minuta, shikoni për 20 sekonda një objekt që ndodhet rreth 6 metra larg. Kjo ndihmon në uljen e lodhjes së syve.

Drita natyrale mbron shikimin

Sipas studiuesve, kalimi i të paktën dy orëve në ditë në ambiente të jashtme me dritë natyrale është një nga mënyrat më efektive për të ulur rrezikun e miopisë te fëmijët. Madje, disa eksperimente kanë treguar se edhe klasat e dekoruara me elemente të natyrës mund të kenë ndikim pozitiv në zhvillimin e syrit.

A mund të kurohet?

Ekspertët theksojnë se miopia nuk mund të shërohet plotësisht pasi është zhvilluar. Megjithatë, ekzistojnë trajtime që mund të ngadalësojnë përparimin e saj, veçanërisht te fëmijët dhe adoleshentët, duke ulur rrezikun për komplikacione serioze në të ardhmen. Sipas specialistëve, kombinimi i më shumë kohës në natyrë, kufizimit të punës së zgjatur nga afër dhe kontrolleve të rregullta të syve mbetet mënyra më e mirë për të mbrojtur shikimin.