Ushqimet me bazë bimore, si frutat dhe perimet shumëngjyrëshe, konsiderohen ndër zgjedhjet më të mira për një shëndet të mirë. Ato janë të pasura me lëndë ushqyese që ofrojnë përfitime të shumta për organizmin dhe bëjnë pjesë në kategorinë e të ashtuquajturave “superushqime”, të cilat janë të vlefshme në çdo moshë.

Megjithatë, pas moshës 40-vjeçare, nevojat ushqyese të organizmit mund të fillojnë të ndryshojnë. Me kalimin e viteve, shenjat e plakjes bëhen më të dukshme, si shfaqja e rrudhave të imëta dhe thinjave. Mund të ndiheni më të lodhur, të jeni më të prirur ndaj dëmtimeve fizike dhe të vini re ndryshime në përqendrim apo kujtesë.

Por ushqyerja e duhur mund të luajë një rol të rëndësishëm në ruajtjen e shëndetit, energjisë dhe mirëqenies.

Më poshtë janë 10 superushqimet që dietologët rekomandojnë të përfshihen në regjimin ushqimor pas moshës 40-vjeçare, si dhe arsyet pse ia vlen t’i konsumoni.

1. Kumbullat e thata

Kumbullat e thata njihen për ndihmën që japin në përmirësimin e funksionit të zorrëve dhe lehtësimin e kapsllëkut. Ky përfitim bëhet veçanërisht i rëndësishëm me kalimin e moshës.

Por përfitimet e tyre nuk kufizohen vetëm tek tretja. Kumbullat e thata ndihmojnë edhe në ruajtjen e shëndetit të kockave.

Ato përmbajnë vitaminë K, bor dhe antioksidantë polifenolikë, të cilët kontribuojnë në shëndetin e kockave. Ky është një aspekt veçanërisht i rëndësishëm për gratë gjatë periudhës së perimenopauzës dhe menopauzës, kur ndryshimet hormonale mund të ndikojnë në dendësinë kockore.

Si t’i konsumoni: Mund t’i kombinoni me kos, gjizë, sallata ose smoothie të pasura me proteina.

 2. Bishtajoret

Fasulet, thjerrëzat dhe qiqrat janë ndër ushqimet më të vlefshme për një regjim të shëndetshëm ushqimor. Ato njihen për përfitimet që ofrojnë për sistemin tretës dhe për uljen e rrezikut të disa sëmundjeve kronike.

Këto ushqime bimore mund të ndihmojnë gjithashtu në reduktimin e inflamacionit, i cili mund të ndikojë në shëndetin e organizmit me kalimin e viteve.

Bishtajoret përmbajnë karbohidrate komplekse, të cilat fermentohen nga bakteret në zorrën e trashë dhe prodhojnë acide yndyrore me zinxhir të shkurtër. Këto substanca ndihmojnë në uljen e inflamacionit, mbrojtjen e mukozës së zorrëve dhe mbështetjen e sistemit imunitar dhe shëndetit të trurit.

Si t’i konsumoni: Shtojini në sallata, supa apo gatime të ndryshme. Edhe një çerek filxhani me thjerrëza të gatuara siguron rreth 4 gramë fibra.

 3. Kërpudhat
 Kërpudhat meritojnë një vend të rëndësishëm në regjimin tuaj ushqimor, veçanërisht me kalimin e moshës.

Përveç shijes së tyre karakteristike, kërpudhat janë ndër burimet më të mira ushqimore të ergothioneinës (ERGO), një aminoacid që po studiohet për rolin e mundshëm në shëndetin e trurit.

Kërpudhat janë gjithashtu burim i vitaminës D, veçanërisht kur janë ekspozuar ndaj rrezeve ultravjollcë ose dritës së diellit. Kjo vitaminë ndihmon organizmin të përthithë kalciumin, duke kontribuar në forcimin e kockave.

Çfarë të zgjidhni: Kërpudhat shiitake dhe ato të llojit oyster janë veçanërisht të pasura me ergothioneinë.

 4. Avokadot

Pas moshës 40-vjeçare, ajo që konsumojmë mund të ndikojë ndjeshëm në shëndetin tonë, pasi rreziku për sëmundjet e zemrës rritet me kalimin e moshës.

Avokado është një zgjedhje shumë e mirë, falë përmbajtjes së yndyrave të pangopura dhe fibrave, të cilat ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të zemrës dhe trurit.

Këto yndyra të shëndetshme mund të ndihmojnë në uljen e kolesterolit LDL, i njohur si kolesteroli i keq, duke kontribuar në reduktimin e rrezikut për sëmundjet kardiovaskulare.

Avokadot përmbajnë gjithashtu luteinë, një karotenoid që gjendet në tru dhe në sy, ku mund të ndihmojë në mbrojtjen e indeve nga stresi oksidativ.

 Si ta konsumoni: Përdoreni të shtypur si alternativë ndaj gjalpit apo majonezës, ose kombinojeni me pak lëng limoni dhe erëza.

5. Mishi i viçit pa shumë yndyrëMarrja e mjaftueshme e proteinave është thelbësore për ruajtjen e masës muskulore, forcës fizike dhe lëvizshmërisë. Kjo bëhet edhe më e rëndësishme me kalimin e moshës.

Mishi i viçit pa shumë yndyrë është një burim cilësor proteinash dhe hekuri hemik, një formë hekuri që përthithet më lehtë nga organizmi.

Ai përmban gjithashtu vitaminë B12, e cila ndihmon në funksionimin normal të sistemit nervor dhe prodhimin e rruazave të kuqe të gjakut, si dhe zink, mineral i rëndësishëm për sistemin imunitar dhe shërimin e plagëve.

Për gratë mbi 50 vjeç, një sasi e moderuar e mishit të viçit pa shumë yndyrë mund të jetë një mënyrë praktike për të marrë disa lëndë ushqyese të rëndësishme njëkohësisht.

 Çfarë të zgjidhni: Përzgjidhni pjesë më pak të yndyrshme, si filetoja e viçit dhe mishi i grirë me 90% përmbajtje mishi pa yndyrë. Një porcion prej rreth 85–115 gramësh, i gatuar, është një sasi e përshtatshme. Shoqërojeni me perime, bishtajore, patate ose drithëra integrale.

6. Arrat dhe farat
 Arrat dhe farat janë ushqime të pasura me lëndë ushqyese dhe ia vlen të përfshihen në dietën e përditshme.

Ato përmbajnë proteina dhe fibra, të cilat ndihmojnë në ruajtjen e energjisë dhe stabilizimin e nivelit të sheqerit në gjak.

Yndyrat e shëndetshme që gjenden në to, veçanërisht yndyrat mono-të-pangopura dhe poli-të-pangopura, ndihmojnë në ruajtjen e niveleve të shëndetshme të kolesterolit dhe funksionimin e mirë të enëve të gjakut.

Gjithashtu, antioksidantët që përmbajnë ndihmojnë në mbrojtjen e qelizave nga stresi oksidativ, duke kontribuar në procesin e plakjes së shëndetshme.

Çfarë të zgjidhni: Arrat, bajamet dhe arrat makadamia janë zgjedhje shumë të mira. Ndërsa farat chia dhe ato të lirit mund t’i shtoni në kos, puding ose tërshërë.

7. Produktet e qumështit
 Produktet e qumështit janë burime të rëndësishme të kalciumit dhe proteinave, dy elemente që luajnë rol të rëndësishëm në ruajtjen e shëndetit të kockave dhe muskujve.

Qumështi përmban kalcium dhe, kur është i pasuruar, edhe vitaminë D. Këto dy lëndë ushqyese punojnë së bashku për të mbështetur shëndetin e kockave, veçanërisht pasi dendësia e tyre mund të fillojë të ulet me kalimin e moshës.

Përfitime ofrojnë edhe produktet e tjera të bulmetit, si gjiza, kosi grek dhe kefiri.

Produktet e fermentuara të qumështit përmbajnë probiotikë që ndihmojnë në ruajtjen e ekuilibrit të mikrobiomës së zorrëve, duke ndikuar pozitivisht në tretje, imunitet dhe metabolizëm.

Si t’i konsumoni: Kombinoni kosin grek me fruta pylli dhe arra për të marrë më shumë fibra, antioksidantë dhe yndyra të shëndetshme. Të njëjtën gjë mund ta bëni edhe me gjizën.

8. Ushqimet me proteina soje
 Ushqimet me bazë soje, si edamame, tofu dhe tempeh, janë të pasura me izoflavone, një lloj fitoestrogjeni që mund të ndërveprojë me receptorët e estrogjenit në organizëm.

Këta përbërës bimorë mund të ndihmojnë në menaxhimin e disa simptomave të menopauzës.

Studimet mbi sojën kanë shqyrtuar veçanërisht ndikimin e saj në afshet e nxehta, shëndetin e kockave dhe metabolizmin e yndyrave. Disa kërkime sugjerojnë se izoflavonet mund të ndihmojnë në uljen e shpeshtësisë ose intensitetit të afsheve të nxehta, megjithëse rezultatet nuk janë të njëjta në të gjitha studimet.

Gjithashtu, ato mund të ndihmojnë në ruajtjen e dendësisë minerale të kockave, ndërsa proteinat e sojës mund të kontribuojnë në uljen e kolesterolit.

Soja është gjithashtu burim proteinash që ndihmon në ruajtjen e masës muskulore.

Si ta konsumoni: Shtoni edamame në sallata, përdorni tofu në gatime me perime ose provoni tempeh si alternativë bimore të pasur me proteina.

9. Frutat e pyllit
 Boronicat, luleshtrydhet, mjedrat dhe manaferrat janë ndër ushqimet më të vlefshme për shëndetin e trurit.

Ato janë të pasura me antioksidantë që ndihmojnë në luftimin e stresit oksidativ, një proces që mund të kontribuojë në dobësimin e kujtesës me kalimin e moshës.

Frutat e pyllit mbështesin gjithashtu shëndetin e zemrës dhe të lëkurës. Polifenolet që përmbajnë ndihmojnë në funksionimin e shëndetshëm të enëve të gjakut dhe në ruajtjen e ekuilibrit të kolesterolit.

Antioksidantët mund të ndihmojnë edhe në mbrojtjen e kolagjenit dhe ruajtjen e elasticitetit të lëkurës.

Një filxhan me fruta pylli të përziera siguron rreth 7 gramë fibra, afërsisht një të katërtën e nevojës ditore për këtë lëndë ushqyese.

Për më tepër, ato kanë pak kalori dhe mund të jenë një zgjedhje e mirë për personat që duan të kontrollojnë peshën.

Si t’i konsumoni: Shtojini në smoothie, tërshërë, kos, granola, sallata apo edhe në ëmbëlsira të përgatitura në shtëpi.

10. Peshqit e pasur me yndyrë
 Peshqit e pasur me yndyrë, si salmoni, sardelet dhe toni, janë burime të rëndësishme të acideve yndyrore omega-3, veçanërisht EPA dhe DHA.

Këto yndyra ndihmojnë në ruajtjen e shëndetit të trurit, funksionimin e qelizave nervore dhe proceset që lidhen me kujtesën dhe gjendjen emocionale.

Ato luajnë gjithashtu rol në shëndetin kardiovaskular, duke ndihmuar në ruajtjen e niveleve të shëndetshme të triglicerideve dhe funksionimin e enëve të gjakut.

Salmoni është një nga ushqimet e rekomanduara për plakje të shëndetshme, pasi përmban disa lëndë ushqyese të rëndësishme njëkohësisht. Ai siguron proteina cilësore për ruajtjen e masës dhe forcës muskulore, acide yndyrore omega-3 për zemrën dhe trurin, si dhe vitamina D dhe B12.

Çfarë të zgjidhni: Salmoni i freskët ose i ngrirë është një zgjedhje shumë e mirë. Edhe toni dhe sardelet e konservuara janë alternativa praktike dhe më ekonomike.