Më shumë se 8 dekada pas bombardimit atomik të Hiroshimës, shkencëtarët kanë zbuluar një material të pazakontë të krijuar në kushtet ekstreme të shpërthimit të vitit 1945. Gjetja u identifikua në kokrriza mikroskopike qelqi të mbetura në gjirin e Hiroshimës. Më 6 gusht 1945, bombarduesi amerikan “Enola Gay” hodhi bombën atomike “Little Boy” mbi Hiroshima. Shpërthimi ndodhi rreth 576 metra mbi tokë dhe çliroi një energji të jashtëzakonshme, duke shkatërruar qytetin dhe duke ndryshuar historinë botërore.
Në vitin 2019, profesori Mario Wannier zbuloi në rërën e gjirit të Hiroshimës sferula të vogla qelqi, të krijuara nga shpërthimi. Por rëndësia shkencore e tyre u kuptua vetëm vite më vonë. Një ekip i drejtuar nga gjeologu italian Luca Bindi, nga Universiteti i Firences, analizoi 34 prej këtyre grimcave. Studiuesit zbuluan brenda tyre fragmente metali dhe identifikuan një aliazh metalik me përbërje të pazakontë, i cili, sipas studimit të publikuar në “Science Advances”, nuk është parë më parë të krijohet në këtë mënyrë.
Materiali përmban kryesisht hekur, krom, nikel, molibden, mangan dhe alumin. Shkencëtarët mendojnë se ai u formua në pak çaste, kur temperaturat ekstreme të shpërthimit shkrinë materiale të ndryshme dhe më pas ato u ftohën me shpejtësi të jashtëzakonshme.
Pikërisht ky proces e bëri materialin kaq të veçantë. Sferulat mund të konsiderohen si “fotografi” mikroskopike të shpërthimit, pasi kanë ruajtur gjurmë të kushteve ekstreme të krijuara në Hiroshima në vitin 1945. Studiuesit vlerësojnë se zbulimi mund të ndihmojë për të kuptuar më mirë se si sillet materia në kushte që është pothuajse e pamundur të rikrijohen në laborator. Ndërsa përdorimet e mundshme praktike të këtij materiali mbeten ende për t’u studiuar, shkencëtarët e konsiderojnë zbulimin një dëshmi të rrallë të transformimeve që mund të shkaktohen nga kushtet ekstreme.